استاد بزرگ حوزه‌های علمیه، فقیه برجسته و محدث عالی‌قدر آیت الله سید موسی شبیری زنجانی به رحمت و رضوان الهی واصل شد. ایشان چند نسل مجتهد و فقیه تربیت کرد. دقّت فقهی و رجالی، توجه به قرائن اعتبار حدیث، توجه به فهم لغت و استعمالات و بازفهمی دیدگاه قدما برخی از ویژگی های روشی و تربیتی - علمی ایشان بود. آن فقیه عالی‌قدر، در کتابشناسی، تراجم، فقه الحدیث، رجال و اعتبارسنجی، متخصص بود و با دست و دل باز، داشته های علمی خویش را در اختیار شاگردان می نهاد.
مرحوم آیت الله شبیری زنجانی، نسبت به دنیا و مقامات آن زاهد بود. با اینکه در حوزه علمیه قم بر مرجعیت ایشان، اجماع و اتفاق وجود داشت، اما خود، قدمی برنداشت و هیچگاه به این مقام روی خوش نشان نداد. آن عالم متخلّق، همچون مراجع ماضی، با پذیرش امامت جماعت حرم مطهر، موجب شد تا مردم قم و مسافران، سال‌ها، طعم شیرین نماز پشت سر یک مرجع تقلید را بچشند. بسیاری از مردم، خاطرات رفت و برگشت ایشان به نماز جماعت مدرسه فیضیه و حرم مطهر را به یاد دارند. تا زمانی که توان جسمی داشت، پیاده می‌آمد و می‌رفت و در راه، پاسخگوی انواع پرسش‌های مردم و طلاب بود.
بارها در همین مسیر، دنبال ایشان رفتم و پرسش‌های مختلفی را مطرح کردم و پاسخ گرفتم یا درصدد شنیدن پرسش دیگران و پاسخ ایشان برآمدم. با وجود سنّ بالا، حوصله می‌کرد و پاسخ می‌داد؛ گویا خود را موظف به پاسخگویی می‌دانست. گعده‌های هفتگی یا ماه مبارک رمضان ایشان، فرصت مناسبی برای طرح پرسش‌های گوناگون علمی بود. آن فقیه فرزانه می‌دانست که همه پرسش‌ها در قالب درس خارج فقه و اصول قابل طرح نیست لذا به گعده‌ها توجه می‌کرد و زمینه پرسش‌های علمی گوناگون را فراهم می‌ساخت. با داشتن جایگاه علمی رفیع که بسیاری از استادان خارج فقه و اصول حوزه شاگردان درس او بودند، ولی گفتن "نمی‌دانم" برایش بسیار آسان بود.
درخواست مردم برای استخاره را اجابت می‌کرد. به آسانی سلام می‌گفت و جواب سلام می‌داد. پس از درس صبح، دعوت مردم برای نماز میّت را به آسانی می‌پذیرفت. یک بار شاهد بودم که ایشان در حال عبور از صحن عتیق بودند. میتی را گذاشته بودند تا کسی بر آن نماز بخواند. صاحبان عزا بدون آنکه این مرجع عظیم الشان را بشناسند، همین که ایشان را دیدند گفتند «به این سید بگویید بیاید نماز بخواند. به قیافه‌اش می‌خورد که سید خوبی باشد!» بلافاصله به سراغ آیت الله رفتند و ایشان هم بلافاصله پذیرفتند و بنده، متعجب از این همه تواضع! یک نماز میت با حدود ۲۰ نفر جمعیت به امامت فقیهی بزرگ!! و مشابه این قضیه را چند بار دیگر هم دیدم.
اکنون آن فقیه محدّث، عالم عامل و مربّی بزرگ ولی متواضع، از میان ما رفته است. از فضل الهی امید داریم که خداوند کریم یک قرن تلاش او را مشمول عنوان خدمت خالصانه به ثقلین قرار دهد و آن استاد متخلّق را با اجداد طاهرینش همراه گرداند. رحمت و رضوان الهی بر آن اسوه زهد و تواضع و دانایی.
* نویسنده و پژوهشگر مذهبی