16:34 - 1405/07/15
کد خبر: 86285916
«پشت دریاها شهری است»؛ روایتی از ترجمه‌های آثار سهراب سپهری

تهران- ایرنا- شعر سهراب سپهری در چند دهه گذشته به زبان‌های مختلف ترجمه شده و شماری از آثار او در اروپا و آمریکا انتشار یافته‌اند، «صدای پای آب» بیش از دیگر آثار سپهری مورد توجه مترجمان قرار گرفته است.

به گزارش خبرنگار فرهنگی ایرنا، پانزدهم مهرماه، زادروز سهراب سپهری، از معدود شاعران معاصر فارسی است که آثارش به زبان‌های مختلف ترجمه شده است. مرور ترجمه‌های از آثار او نشان می‌دهد که از نخستین برگردان‌های «صدای پای آب» تا انتشار کامل «هشت کتاب» در سال‌های اخیر، شعر سپهری مسیری فراتر از مرزهای زبان فارسی پیموده و به مخاطبانی در کشورهای مختلف رسیده است، مخاطبان او که پشت دریاها در شهری دور زندگی می‌کنند.
ترجمه شعر سهراب سپهری سابقه‌ای برای چند دهه‌ دارد. «صدای پای آب» در میان اشعار او حضور پررنگی در ترجمه‌های خارجی داشته است؛ کریم امامی ترجمه انگلیسی این شعر را با عنوان «Water’s Footsteps» در سال ۱۹۸۲ منتشر کرد. این ترجمه در نشریه Iranian Studies منتشر شد و بعدها در مجموعه‌ها و کتاب‌های دیگری نیز ترجمه‌های انگلیسی از شعرهای سپهری نیز انتشار یافت.
داریوش شایگان «صدای پای آب» را در فرانسه، با عنوان «Les Pas de l'eau» ترجمه کرد که در سال ۱۹۹۱ منتشر شد. پس از آن، ترجمه‌های دیگری از شعرهای سپهری، از جمله «Où est la maison de l'ami» و «L'Orient du chagrin»، در فرانسه انتشار یافتند.
در همان سال‌ها ترجمه‌ای از «صدای پای آب» در آلمان با عنوان «Der Klang der Wassers chritte» در سال ۱۹۹۰ منتشر شد و شعرهای سپهری در مجموعه‌هایی از شعر معاصر فارسی نیز به زبان آلمانی راه پیدا کردند. دانشنامه ایرانیکا، برخی از نخستین ترجمه‌های شعر سهراب را ثبت کرده است.
کتاب «Un giardino nella voce: Persia ۱۹۷۲-۱۹۹۴» که در سال ۱۹۹۵ منتشر شد و در کنار عکس‌های ریکاردو زیپولی، شعرهایی از سپهری را دربر داشت.
«Sino al fiore del nulla: ۹۹ poesie» با ترجمه ناهید نوروزی شامل ۹۹ شعر از سپهری به زبان ایتالیایی است. در سال ۲۰۲۲ نیز مجموعه «Un'oasi nell'attimo: Poesie scelte» با ترجمه فائزه مردانی و فرانچسکو اوچتو به چاپ در آمد.
در سال ۲۰۰۴ ترجمه‌های کریم امامی در کتاب «The Lover is Always Alone: Selected Poems» به صورت دوزبانه از گزیده اشعار سهراب سپهری منتشر شد.
در سال ۲۰۱۳ نیز «The Oasis of Now: Selected Poems of Sohrab Sepehri» با ترجمه کاظم علی و محمدجعفر محلاتی توسط BOA Editions در آمریکا منتشر شد. این مجموعه شعرهایی از سه دفتر سهراب، از جمله «صدای پای آب»، را دربر می‌گیرد و نخستین انتشار کتابی از آثار سپهری در آمریکا معرفی شده است.
انتشار «The Eight Books: A Complete English Translation» با ترجمه پونه شعبانی‌جدیدی و پراشانت کشاورمورتی بود. این کتاب ترجمه کامل هشت دفتر شعر سپهری است و توسط انتشارات Brill منتشر شد. ناشر، این اثر را که در سال ۲۰۲۱ به چاپ رسید، نخستین ترجمه کامل مجموعه اشعار سپهری به انگلیسی معرفی کرده است.
از مکزیکوسیتی تا استانبول
زبان‌های ‌دیگری که شعر سپهری را میزبانی کرده‌اند، اسپانیولی و ترکی استانبولی هستند، در ترکیه، ترجمه کامل شعرهای او با عنوان «Bütün Şiirleri: Sekiz Kitap» با ترجمه مهمت کانار منتشر شده و پیش از آن نیز برخی شعرهای او از جمله «ما هیچ، ما نگاه»، به ترکی برگردانده شده بودند.
در اسپانیایی نیز «Los ocho libros. Poesía reunida» با ترجمه آریل میلر از مجموعه «هشت کتاب» منتشر شده است.
در هلند، اصغر سید غراب، دو مجموعه از شعر سپهری را ترجمه کرد، «De klank van de voetstappen van het water» در سال ۲۰۰۶ و «Raana aan de vijver» در سال ۲۰۰۷ منتشر شدند.
ترجمه‌های خارجی سپهری از انتشار تک‌شعرها و مجموعه‌های منتخب به سمت ارائه تصویر کامل‌تری از کارنامه شعری او حرکت کرده‌اند. این ترجمه‌ها، در کنار مجموعه‌های گزیده، دامنه دسترسی مخاطبان غیرایرانی به شعر سپهری را گسترده‌تر کرده‌اند.