به گزارش روز پنجشنبه ایرنا از خانه هنرمندان، حسن جودکی، کارگردان مستند «گیشه ۲»، با روایت خاطرات خود از سال‌های مدیریت گیشه تئاتر شهر و مشاهده تمرینات بهرام بیضایی در سال ۱۳۸۲، این اثر را تجربه‌ای شخصی و ادای دینی به دوران پرشور تئاتر ایران دانست.
او با یادآوری صف‌های طولانی تماشاگران در اطراف تئاتر شهر، از اشتیاق مخاطبان در روزگار پیش از فروش الکترونیک سخن گفت و پلاتوهای زیرزمین تئاتر شهر را کلاس درسی برای شناخت تئاتر توصیف کرد.
جودکی با بازگویی ماجرای حضور خود در بالکن سالن چهارسو برای تماشای تمرین بیضایی گفت: ایشان متوجه شده بودند که کسی در تاریکی بالکن حضور دارد و پرسیدند تو کی هستی که آن بالا ایستادی؟ من فکر می‌کردم تو ممیز یا بازبین هستی. گفتم استاد، من جودکی، مدیر گیشه هستم. پس از تأیید دوستان، این ماجرا به نقطه عطفی در زندگی‌ام تبدیل شد و استاد گفتند اگر می‌خواهی تمرین را ببینی، باید بیایی ردیف یک بنشینی و در تاریکی نباشی.
وی درباره جنبه‌های فنی مستند نیز گفت: «گیشه ۲» بیش از آن‌که حاصل یک قاعده سینمایی باشد، ثبت یک تجربه شخصی و خاطره‌وار است و تلاش دارد روزهای تمرین را به عنوان سندی از یک مشق تئاتری و پیوند تقدیر و عشق به صحنه ثبت کند.
علی افشار، مجری برنامه، با اشاره به فرم روایی و تصاویر نمادین مستند، بر نقش آن در بازخوانی حافظه جمعی تئاتر تأکید کرد و گفت: دقیقاً ۲۳ سال پیش در مهر ۱۳۸۲ اجراهای «شب هزار و یکم» شکل گرفت؛ تماشای دوباره این تصاویر تمامی خاطرات و داشته‌های ما از آن دوران را زنده کرد.
محسن حسن‌زاده، منتقد و کارشناس تئاتر نیز با تأکید بر ماندگاری این تصاویر گفت: این تصاویر نشان می‌دهد که آن لحظات، به‌رغم گذر زمان، همچنان نامیرا و جاری هستند.
وی با اشاره به استعاره‌هایی مانند در و قفل در، بر توانایی جودکی در بازسازی فضای تمرینات تئاتر شهر و ثبت اشتیاق نسلی به هنر نمایش تأکید کرد.
عضو هیات‌مدیره انجمن نویسندگان، منتقدان و پژوهشگران خانه تئاتر، «گیشه ۲» را سندی مهم برای ثبت تاریخ شفاهی و بصری تئاتر دانست و گفت اگر دیگر کارکنان تئاتر شهر نیز این چنین با دلباختگی دوربین به دست می‌گرفتند، امروز گنجینه‌ای بزرگ از تاریخ این مجموعه در اختیار داشتیم.
به گفته وی، تفاوت این مستند با روایت‌های شفاهی در این است که مخاطب به جای شنیدن، خودِ واقعه را می‌بیند.
حسن‌زاده افزود: مستند از آشفتگی گیشه، صف‌های طولانی و مشکلات مدیریتی آغاز می‌شود، اما در ادامه به خود اثر، گفت‌وگوها و جلسات نقد و بررسی بیضایی می‌رسد؛ تغییری که هرچند خط روایی ابتدایی را دگرگون کرده، به دلیل ارزش تصاویر، بر اهمیت سندی اثر افزوده است.
حسن‌زاده با اشاره به جلسات پرسش‌وپاسخ بیضایی گفت این بخش‌ها فراتر از گفت‌وگوهای معمول هستند و دیدگاه‌های بنیادین او درباره هستی، پیرامون و اثرش را آشکار می‌کنند و تصویری جامع‌تر از نسبت نمایش با اندیشه خالق آن ارائه می‌دهند.
وی همچنین درباره ساختار مستند گفت به نظر می‌رسد سازنده در مرحله تدوین، با توجه به کمبودهای روایی، از راش‌ها و تمهیدات بصری دیگری برای پیوند دادن آغاز و پایان اثر و ایجاد انسجام بیشتر استفاده کرده است.
علی افشار نیز بهره‌گیری هوشمندانه از آرشیوهای مطبوعاتی و تلفیق آن‌ها با راش‌های دست‌اول را از نقاط قوت اثر دانست و گفت: جودکی تنها به بریده‌های روزنامه‌ها بسنده نکرده، بلکه مخاطب را با خود بیضایی و دیدگاه‌های او مواجه می‌کند.
به گفته وی، همین رویکرد، مستند «گیشه ۲» را از یک گزارش ساده به سندی پویا از فضای تئاتر آن سال‌ها تبدیل کرده است.
حسن جودکی با اشاره به دشواری‌های تولید و محدودیت‌های اخذ مجوز و تجهیزات حرفه‌ای، این مستند را حاصل دغدغه شخصی و علاقه به تئاتر دانست و گفت: با وجود امکانات محدود و استفاده از دوربین‌های هندی‌کم، همواره تلاش داشته شور و هیجان تئاتر، از ورود تماشاگر و آماده‌شدن گروه تا آغاز اجرا، در قاب تصویر ثبت شود.
جودکی با اشاره به آرشیوهای ثبت‌نشده دیگر آثار اظهار داشت: «گیشه ۲» حاصل انباشت راش‌هایی است که سال‌ها در آرشیو شخصی او باقی مانده و سرانجام در فرآیند تدوین متأخر به روایت منسجم کنونی تبدیل شده است.
در پنجاه‌وهشتمین برنامه از سلسله جلسات نمایش فیلم‌تئاترها، مستند کوتاه «گیشه ۲» از مجموعه مستندهای انجمن منتقدان، نویسندگان و پژوهشگران خانه تئاتر، عصر چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵ در سالن استاد ناصری خانه هنرمندان ایران نمایش داده شد و نشست نقد و تحلیل آن با حضور حسن جودکی و سیدمحسن حسن‌زاده برگزار شد.