به گزارش روز یکشنبه گروه آسیا و اقیانوسیه ایرنا، این بازتاب رسانه ای، علاوه بر برجسته کردن روند رو به رشد مبادلات تجاری ایران با برخی کشورهای آسیایی، بر ظرفیت های موجود برای گسترش همکاری های منطقه ای، توسعه مسیرهای ترانزیتی و تقویت تعاملات دیپلماتیک تهران با پایتخت های آسیایی نیز تأکید دارد.
خبرگزاری ترند جمهوری آذربایجان در گزارشی در دوم آبان ( ۲۴ اکتبر)، از رایزنی مقام های ایران و ازبکستان درباره گسترش همکاری های دوجانبه، برنامه های دیپلماتیک پیش رو و تحولات منطقه ای خبر داد.

بر اساس این گزارش، باخروم جان علیف (Bakhromjon Aloyev)، معاون اول وزیر امور خارجه ازبکستان، و محمدعلی اسکندری، سفیر جمهوری اسلامی ایران در تاشکند، درباره دستورکار روابط دوجانبه و راه های توسعه همکاری ها گفتگو کردند.

رشد ۳۷.۵ درصدی تجارت ایران و ازبکستان

ترند به نقل از وزارت سرمایه گذاری، صنعت و تجارت ازبکستان گزارش داد که ارزش مبادلات تجاری ایران و ازبکستان در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با افزایش ۳۷.۵ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ۳۰۵ میلیون دلار رسید.

بر اساس همین گزارش، دو کشور همچنین در حال پیشبرد ۲۹ طرح مشترک با هدف گسترش سرمایه گذاری و همکاری های تجاری هستند. توسعه ارتباطات ترانزیتی، تقویت مسیرهای لجستیکی و گسترش همکاری های فرهنگی و بشردوستانه از دیگر محورهای همکاری تهران و تاشکند عنوان شده است.

ترند همچنین از برنامه ریزی دو کشور برای برگزاری هفدهمین نشست کمیسیون مشترک بین دولتی و مجمع تجاری ایران و ازبکستان در روزهای ۲۶ و ۲۷ نوامبر در تاشکند خبر داد؛ نشست هایی که می توانند زمینه بررسی طرح های مشترک و فرصت های تازه سرمایه گذاری و تجارت را فراهم کنند.

این آمار و برنامه ها نشان می دهد که روابط اقتصادی ایران و ازبکستان، در کنار رایزنی های سیاسی، از ظرفیت توسعه بیشتر برخوردار است؛ به ویژه آنکه دسترسی به مسیرهای تجاری و بازارهای منطقه ای از موضوعات مورد توجه دو کشور به شمار می رود.

تأکید تهران بر تداوم همکاری تجاری با هند

در جنوب آسیا نیز روزنامه تایمز آو ایندیا در گزارشی در ۲۴ اکتبر، اظهارات محمد فتحعلی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در هند، درباره ضرورت تداوم و گسترش تجارت شرکت های هندی با ایران را بازتاب داد.

به نوشته این روزنامه، سفیر ایران با اشاره به محدودیت های ناشی از تحریم های آمریکا و مشکلات مرتبط با پرداخت های تجاری، تأکید کرد که تهران و دهلی نو برای تقویت روابط اقتصادی و یافتن راهکارهای عملی به منظور استمرار مبادلات دوجانبه مصمم هستند.

فتحعلی با اشاره به ظرفیت همکاری در حوزه های انرژی، کشاورزی و کالاهای اساسی، از شرکت های هندی دعوت کرد همکاری تجاری خود با ایران را گسترش دهند. وی همچنین بر آمادگی ایران برای تعامل با شرکت هایی که به فعالیت در بازار انرژی کشور علاقه مند هستند، تأکید کرد.

این روزنامه در عین حال، کاهش بخشی از مبادلات تجاری در پی تحریم ها و دشواری های پرداخت را نیز مورد اشاره قرار داد.

ظرفیت ترانزیتی ایران در ارتباط با آسیای مرکزی

در آسیای مرکزی، پایگاه خبری آسیا پلاس تاجیکستان در گزارشی در ۲۳ اکتبر، تلاش های ایران برای تقویت پیوندهای تجاری و حمل و نقلی با کشورهای منطقه را بررسی کرد.

بر اساس این گزارش، امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان، و محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهوری ایران، در حاشیه نشست اخیر سازمان همکاری شانگهای درباره روابط تجاری دو کشور گفت وگو کردند.

آسیا پلاس به نقل از آمار تاجیکستان گزارش داد که تجارت دوجانبه ایران و تاجیکستان در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱۵ درصد افزایش یافت و به ۲۵۴ میلیون دلار رسید. همچنین، دو طرف بر گسترش دامنه کالاهای مبادله شده و بررسی زمینه های تولید مشترک تأکید کردند.

این رسانه به رایزنی های ایران با مقام های قزاقستان و ازبکستان برای توسعه مسیر شمال ـ جنوب با محوریت بندر چابهار نیز پرداخت؛ مسیری که می تواند دسترسی کشورهای منطقه به هند و دیگر بازارها را تسهیل کند.

بر اساس همین گزارش، توسعه خط آهن چابهار ـ زاهدان با هدف تقویت ارتباطات تجاری، از جمله مسیرهای مرتبط با افغانستان، مورد توجه مقام های ایرانی قرار گرفته است. همچنین، ایران و ازبکستان درباره تشکیل کارگروه هایی برای بررسی مسائل ترانزیت زمینی، از جمله رویه های مرزی، توافق کرده اند.

آسیا پلاس همچنین از توافق مقام های ایران و ترکمنستان برای اتخاذ تدابیری با هدف افزایش جابه جایی محموله های زمینی از گذرگاه مرزی سرخس خبر داد. تسهیل رویه های گمرکی، افزایش حمل و نقل جاده ای و ریلی و تقویت همکاری های تجاری از محورهای مطرح شده در این زمینه بوده است.

چین و تأکید بر توسعه همکاری‌های دوجانبه

در شرق آسیا نیز خبرگزاری شینهوا چین در گزارشی از دیدار لی چیانگ، نخست وزیر چین، با محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهوری ایران، در حاشیه نشست اخیر شورای رؤسای دولت های عضو سازمان همکاری شانگهای در دوشنبه خبر داد.

بر اساس گزارش شینهوا، نخست وزیر چین اعلام کرد پکن آماده است برای پیشبرد همکاری ها و تبادلات با ایران در حوزه های مختلف تلاش کند.

این موضع در چارچوب روابط دوجانبه تهران و پکن و همکاری دو کشور در سازمان های چندجانبه مطرح شده است.

تجارت و ترانزیت در کانون روابط منطقه ای ایران

مرور گزارش های بالا نشان می دهد که توسعه تجارت دوجانبه، تقویت ارتباطات ترانزیتی و تداوم رایزنی های دیپلماتیک، از محورهای مهم بازتاب روابط ایران با کشورهای آسیایی بوده است.

افزایش ۳۷.۵ درصدی تجارت ایران و ازبکستان در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، اعلام آمادگی تهران برای حفظ و گسترش همکاری اقتصادی با هند و توجه رسانه های تاجیکستان به ظرفیت های ترانزیتی ایران، از جمله موضوعاتی هستند که در گزارش های رسانه ای منطقه برجسته شده اند.

در مجموع، این گزارش ها ظرفیت های موجود برای گسترش همکاری های اقتصادی ایران با کشورهای آسیایی را نشان می دهند؛ هرچند تحریم ها، محدودیت های مالی و موانع ترانزیتی همچنان از جمله چالش های مطرح در مسیر تحقق این ظرفیت ها هستند.