12:00 - 1405/08/10
کد خبر: 86308145
تامین سلامت روح و روان نوجوانان نیازمند توجه خانه و مدرسه

اصفهان – ایرنا – دوران نوجوانی، مرحله‌ای از زندگی است که در آن فرد از «کودکی تحت حمایت» به سمت «بزرگسالی مستقل» حرکت می‌کند و این دوران، از نظر زیست‌شناختی، روانی و اجتماعی، یکی از پرتحرک‌ترین و در عین حال حساس‌ترین مراحل رشد است.

به گزارش ایرنا، توجه به سلامت جسمی و روانی در این سن، تنها یک «موضوع رفاهی» نیست، بلکه سرمایه‌گذاری روی آینده یک نسل است و نکته کلیدی این است که سلامت در این دوره، یک کلِ واحد است بدان معنا که ذهن و بدن در این سن، در یک پیوند عمیق هستند.

خانه به لحاظ امنیت عاطفی باید به‌گونه‌ای باشد که برای نوجوان پناهگاه تلقی شود زیرا اگر در خانه تنش یا قضاوت وجود داشته باشد، نوجوان دچار اضطراب مزمن یا افسردگی می‌شود که می‌تواند در آینده به اختلالات شخصیت تبدیل شود.

نوجوان در خانه با حمایت والدین، هویت خود را می‌سازد و سلامت روانی در خانه یعنی قدرت پاسخگویی به سوالات هویت‌یابی. در کنار آن رشد و تکامل نوجوان در گرو تغذیه مناسب به‌منظور رشد مغز و استخوان‌ و اسکلت جسمی اوست.

مهارتهای اجتماعی از ابعاد سلامت روان

از سویی یکی از ابعاد سلامت روان مهارت‌های اجتماعی است که مدرسه به عنوان میدان تمرین تعامل باعث می‌شود فرد بتواند با دیگران روابط دوستی و اجتماعی برقرار کند.

بنا به نظر روانشناسان اگر سلامت روان نوجوان را مانند یک ساختمان در نظر بگیریم، خانه به عنوان زیربنا و مدرسه به عنوان ستون‌های اصلی آن عمل می‌کند.

برای اینکه این ساختمان در برابر طوفان‌های دوران بلوغ (تغییرات هورمونی، فشار اجتماعی و چالش‌های هویتی) فرو نریزد، هر 2 محیط باید در یک جهت و با هماهنگی کامل حرکت کنند.

حمایت از سلامت روان نوجوان، نه یک انتخاب، بلکه یک الزام است، خانه‌ای که حمایت می‌کند و مدرسه‌ای که مراقب است، با هم یک شبکه ایمنی می‌سازند که مانع از سقوط نوجوان در چاه‌های افسردگی، اضطراب و رفتارهای آسیب‌زا می‌شود.

تاثیر حمایت خانواده بر پیشگیری از اضطراب نوجوانان

کارشناس مرکز مشاوره آرامش معاونت فرهنگی و اجتماعی فرماندهی انتظامی استان اصفهان با اشاره به نقش موثر حمایت خانواده از نوجوانان گفت: این مهم، عامل پیشگیری از اضطراب و افسردگی نوجوانان است.

نسیبه جعفری در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: نوجوانی با تغییرات عاطفی و اجتماعی و چالش‌های مختلف همراه است و حمایت خانواده می‌تواند در حفظ سلامت روان نوجوانان نقش مهمی داشته باشد.

وی اظهار داشت: ایجاد فضای امن برای بیان احساسات، توجه به تغییرات رفتاری و تقویت ارتباط مؤثر با فرزندان، به پیشگیری از تشدید مشکلات روانی و دریافت کمک به‌موقع کمک می‌کند.

این روانشناس یادآور شد: نوجوانی دوره‌ای حساس در رشد انسان است که با تغییرات جسمی، عاطفی و اجتماعی همراه می‌شود و فشارهای تحصیلی، نگرانی درباره آینده و مشکلات ارتباطی ممکن است سلامت روان نوجوانان را تحت تأثیر قرار دهد.

وی خاطرنشان کرد: خانواده در این دوران می‌تواند منبع مهمی برای حمایت عاطفی باشد، زیرا نوجوانانی که در خانواده احساس امنیت و پذیرفته شدن دارند، به طور معمول فرصت بیشتری برای بیان نگرانی‌های خود پیدا می‌کنند.

جعفری ادامه داد: گوش دادن بدون قضاوت، احترام به احساسات و پرهیز از مقایسه نوجوان با دیگران، به تقویت اعتمادبه‌نفس او کمک می‌کند، والدین باید به تغییرات رفتاری فرزندان خود توجه داشته باشند.

وی تصریح کرد: غمگینی مداوم، کناره‌گیری اجتماعی، اختلال خواب یا کاهش علاقه به فعالیت‌های روزمره می‌تواند نشانه نیاز به بررسی بیشتر باشد.

این روانشناس تاکید کرد: در چنین شرایطی، گفت‌وگوی آرام با نوجوان و در صورت لزوم مراجعه به متخصص سلامت روان اهمیت دارد.

وی با بیان اینکه خانواده با ایجاد فضای امن، حمایت عاطفی و تقویت ارتباط مؤثر می‌تواند در حفظ سلامت روان نوجوانان نقش مهمی داشته باشد گفت: توجه به نشانه‌های اولیه مشکلات روانی و دریافت کمک تخصصی در زمان مناسب نیز ضروری است.

تاثیر سلامت روان دانش‌آموزان بر آموزش و یادگیری اثربخش

‎مدیرکل آموزش و پرورش اصفهان گفت: مدرسه، نهادی تربیتی و سلامت‌محور است و توجه به سلامت روان دانش‌آموزان، معلمان و خانواده‌ها، زیربنای تحقق آموزش صحیح و یادگیری اثربخش به شمار می‌رود.

محمدرضا نظریان با اشاره به نقش مدرسه در ارتقای سلامت روان و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی گفت: مدرسه تنها محیطی برای آموزش و انتقال دانش نیست و دستیابی به یادگیری مطلوب و آموزش اثربخش، نیازمند توجه جدی به سلامت روان دانش‌آموزان، معلمان و خانواده‌هاست چرا که آگاهی از آسیب‌های اجتماعی و راه‌های پیشگیری از آن‌ها می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری محیطی سالم‌تر برای تعلیم و تربیت باشد.

مدیرکل آموزش و پرورش اصفهان یادآور شد: در این راستا هر ساله جشنواره نوجوان سالم در استان برگزار می‌شود که از برنامه‌های مهم حوزه پرورشی و فرهنگی، به‌ویژه در زمینه سلامت روان، مشاوره و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی است و با بهره‌گیری از ظرفیت آثار هنری و ادبی دانش‌آموزان، فرهنگ مراقبت از خود و یاری‌رسانی به دیگران را ترویج می‌کند.

مدرسه محیطی تربیتی و سلامت محور

وی، یکی از مهم‌ترین کارکردهای جشنواره نوجوان سالم و یاریگران زندگی را فرهنگ‌سازی در محیط مدرسه عنوان کرد و گفت: مدرسه را باید محیطی تربیتی و سلامت‌محور در نظر گرفت که در کنار آموزش، به سلامت روان و اجتماعی دانش‌آموزان نیز توجه دارد.

‎نظریان، با اشاره به نقش دانش‌آموزان در گسترش فرهنگ یاریگری گفت: کسب رتبه برتر در این جشنواره، علاوه بر آنکه نشان‌دهنده توانمندی و خلاقیت دانش‌آموزان است، مسوولیتی نیز برای آنان ایجاد می‌کند تا پیام آثار خود را در محیط مدرسه و جامعه گسترش دهند و در حمایت از همسالان و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی نقش‌آفرین باشند.

‎وی ادامه داد: هدف از تولید آثار هنری و ادبی در این جشنواره، تنها رقابت و کسب رتبه نیست، بلکه دانش‌آموزان باید با استفاده از ظرفیت این آثار، به ارتقای آگاهی همسالان خود کمک کنند و در کنار مراقبت از سلامت روان و اجتماعی خویش، نسبت به مسائل و مشکلات دیگران نیز احساس مسئولیت داشته باشند.