گروه اقتصادی - اعضای گروه ویژه اقدام مالی در نشست اخیر خود در رم به بررسی جدیدترین تحولات پرونده ایران پرداختند و با وجود حضور و کارشکنی هیات های آمریکایی و صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران توانست اجماع و تایید پیشرفت اقدامات ایران در ۱۰ بند از برنامه اقدام را کسب کند که این موفقیت در سایه مستندات و دفاعیات فنی هیات ایرانی به دست آمد.
هادی خانی معاون وزیر اقتصاد و رئیس مرکز اطلاعات مالی با حضور در استودیوی ایرنا به تشریح دستاوردهای ایران در اجلاس رم پرداخت و در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا اقدامات انجامشده برای خروج کشورمان از لیست سیاه FATF را بیان کرد.
وی معتقد است که موضوع FATF یک موضوع حقوقی و فنی است که باید افراد متخصص و مسلط به حقوق بین الملل درباره آن نظر دهند زیرا کسانی که در جریان مستندات مرتبط با پرونده نیستند و یا حتی آن را مطالعه نکردهاند، تفسیرهای شخصی خود را ارائه می دهند و جالب اینکه این افراد از شرایطی که برخی مسئولان کشور فرصت مطالعه مستندات را نداشتهاند، استفاده کرده و به طور مستمر نظرات خود را به شکل فضاسازی نادرست در حوزه پرونده ایران در FATF به آنها القا کردهاند.
متن این گفت و گو به شرح زیر است:
رئیس مرکز اطلاعات مالی با اشاره به برنامه اقدام ایران برای عضویت در FATF گفت: ۱۰ سال از امضای این برنامه اقدام برای خروج ایران از لیست کشورهای پرخطر در زمینه پولشویی و تأمین مالی تروریسم می گذرد؛ پذیرش این برنامه اقدام در آن مقطع اقدام درستی بود و باید کسانی که این بیانیه را امضا کردند تقدیر شوند چون جنس برنامه، از نوع اصلاح و اجرای قوانین و مقرراتی است که در داخل کشور نیز بر اجرای آن تاکید می شود.
خانی با یادآوری اینکه این برنامه اقدام ۴۰ بند دارد و در یک دهه گذشته گروه ویژه اقدام مالی پیگیر اجرای آن در ایران بوده است، افزود: ایران تنها کشوری به شمار می رود که اجرای برنامه اقدام آن با گروه ویژه اقدام مالی بیش از یک سال است که آغاز شده و هنوز پابرجاست و اجرای آن دنبال می شود زیرا FATF میگوید باید این برنامه اقدام اجرایی شود تا ایران از لیست کشورهای پرخطر خارج شود.
قصه تصویب الحاق ایران به CFT و پالرمو دردناک است/ مجمع ۸ سال کار را متوقف کرد
معاون وزیر اقتصاد در توضیح علت پیوستن ایران به کنوانسیونهای CFT و پالرمو اظهار داشت: ماجرای تصویب سیافتی و پالرمو در ایران داستان دردناکی است؛ این کار هشت سال در مجمع تشخیص مصلحت نظام تنها به دلیل القای تفکرات نادرستی که برخی از افراد غیر متخصص به این موضوع داشتند، متوقف ماند. البته اعضای مجمع تشخیص وقتی به جمعبندی رسیدند، تصمیم گرفتند که به این دو کنوانسیون ملحق شویم ساعتها در مجمع برای اعضا بررسیهای کارشناسانه ارائه دادیم و خط به خط مفاد این دو کنوانسیون همراه با متن انگلیسی را تشریح کردیم تا در محتوای این متون، نادرست بودنِ نگرانیهای اعضا را که بعضا بهغلط از سوی برخی افراد به آنها القا شده بود، نشان دهیم.
خانی ادامه داد: کشورها با پیوستن به کنوانسیون پالرمو تعهد میدهند که با جرایم سازمانیافته فراملی شامل قاچاق سلاح، انسان، مواد مخدر و اعضای بدن مبارزه کنند و بر اساس کنوانسیون سیافتی نیز به یکدیگر تعهد میدهند با تأمین مالی اقدامات تروریستی مبارزه کنند.
وی با بیان اینکه ایران هم بر اساس تقیدات دینی و هم قوانین و مقررات داخلی، خود را ملزم به اجرای مفاد این دو کنوانسیون میداند، افزود: برای FATF مهم بود که ایران به پالرمو و CFT ملحق شود و نحوه الحاق هم به گونه ای باشد که در داخل کشور قابل اجرا باشد یعنی اگر فقط کنوانسیونها را تصویب کنیم و بگوییم ملحق شدهایم اما نتوانیم اجرای آن را اثبات و از آن دفاع کنیم، در عضویت به FATF با مشکل روبرو می شویم.
پالرمو و CFT به هیچوجه تهدیدی برای ما نبودند
دبیر شورای عالی پیشگیری و مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم گفت: الحاق و اجرای پالرمو و سی اف تی به هیچ عنوان تهدید جدی برای کشور نبودند و بیدلیل تصمیمگیری درباره آنها سالها متوقف ماند؛ کسانی که حقوق بینالملل خواندهاند باید در مقابل کسانی که بدون اطلاع درباره پرونده ایران در FATF اظهار نظر میکنند، طرح بحث داشته باشند.
خانی با یادآوری اینکه از ۱۹۵ کشور عضو سازمان ملل متحد ۱۹۲ کشور قبل از ایران به عضویت این دو کنوانسیون درآمده اند، افزود: الحاق این همه کشور به این دو کنوانسیون نشان میدهد اصلا این کنوانسیونها تأثیر خاصی ندارند و حتی کشورهای دوست ما یا کشورهای میزبان گروههای مقاومت مانند لبنان، سوریه، عراق، یمن و پاکستان یا حتی کرهشمالی سالها قبل از ما به این دو کنوانسیون ملحق شدهاند.
وی در ادامه خطر نشان کرد: برخلاف بسیاری از کنوانسیون هایی که ایران به عضویت آنها درآمده است، CFT و پالرمو سیستم نظارت، ارزیابی و گزارشدهی ندارند و ایکاش کسانی که با این دو کنوانسیون مخالفت میکنند، حداقل یک دور مفاد آنها را خوانده بودند.
وی خاطر نشان کرد: در ماده ۳۵ پالرمو و ماده ۲۴ سیافتی به صراحت به تمام کشورهای عضو اجازه داده شده تا در تفسیر و اجرا برای تعیین مرجع حل اختلاف که دیوان بینالمللی دادگستری است، برای خود حق تحفظ قرار دهند به این معنا که مثلا ایران در این دو کنوانسیون عضو شده ولی کشورِ دشمن ما اعلام کرده که فلان شخص یا گروه در ایران یا هر نقطه دیگر دنیا از نظر کشورِ دشمنِ ما، تروریست شناخته میشود؛ اما ایران اجازه دارد که با وجود الحاق به CFT بگوید ما آن را قبول نداریم. در کنوانسیون CFT مرجع حل اختلاف، دیوان بینالمللی دادگستری تعیین شده اما در خود همین کنوانسیون آمده که کشورها میتوانند حق تحفظ داشته و بگویند ما این مرجع جهانی را قبول نداریم؛ ما هم این موضوع را اعلام کردهایم.
اعلام کردیم دیوان بینالمللی دادگستری را به عنوان مرجع حل اختلاف قبول نداریم و افایتیاف هم پذیرفت
دبیر شورای عالی پیشگیری و مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم تأکید کرد: کشورهایی که روی پالرمو و سیافتی شرط گذاشتهاند، غالبا روی این ماده تحفظ دارند که مرجع حل اختلاف را به رسمیت نمیشناسیم؛ ما هم در ایران همین کار را کردهایم و افایتیاف هم آن را از ما پذیرفته است چون بیشتر اعضای اصلی FATF مثل عربستان، رژیم صهیونیستی، آمریکا، ترکیه و چین روی همین ماده شرط و تحفظ گذاشتهاند بنابراین همین شرط تحفظ باعث میشود همه تهدیدهای این ماده از کنوانسیون خنثی شود.
خانی افزود: ما بیخودی سالها از سیافتی و پالرمو نگرانی داشتیم و میترسیدیم و حتی میتوان گفت در عمل در زمین دشمن بازی کردیم چون به دلیل نپذیرفتن این کنوانسیونها، بهانه دست دشمنان ما داده شده بود که به کشورهای دیگر القا میکردند ایران میخواهد از جرایم سازمانیافته فراملی و تأمین مالی تروریسم حمایت کند و به همین دلیل تعهدات این دو کنوانسیون را نمیپذیرد.
با تصویب سیافتی و پالرمو از لیست سیاه افایتیاف خارج نشدیم چون ۱۰ حق تحفظ گذاشتیم!
وی در پاسخ به این پرسش که آیا مگر قرار نبود با پذیرش سیافتی و پالرمو، اقدامات تقابلی افایتیاف علیه ایران تعلیق و از لیست سیاه خارج شویم، پس چرا این اتفاق نیفتاد؟ خاطرنشان کرد: ایران تنها کشور در میان کشورهای ملحق شده به سیافتی و پالرمو است که بیش از یک یا دو حق تحفظ برای خود قائل شده و ۱۰ شرط و تحفظ روی این دو کنوانسیون گذاشتهاست. برای خیلی از کشورها سؤال بود که چرا ایران ۱۰ حق تحفظ روی این دو کنوانسیون گذاشته است؟ به خصوص که ایران مدعی است تأمین مالی جرایم سازمانیافته فراملی و تروریسم ندارد، پس چرا ۱۰ شرط برای اجرای مفاد سیافتی و پالرمو تعیین کرده است؟
خانی بیان کرد: من از طرف جمهوری اسلامی ایران مکلف شدم تا از این ۱۰ شرط دفاع کنم البته من خودم از ابتدا مخالف بودم که این همه شرط برای الحاق به این دو کنوانسیون تعیین کنیم چون در دنیا انگشتنما میشدیم که یک کشور برای اجرای مواد کنوانسیونهای بینالمللی سیافتی و پالرمو ۱۰ شرط تعیین کرده است؛ آن هم کنوانسیونهایی که اینقدر خنثی هستند و نه حق دسترسی به کشوری میدهند و نه حق بازرسی؛ حتی کشوری مانند کرهشمالی هم مفاد این کنوانسیون را پذیرفته است.
وی ادامه داد: با این حال مکلف بودم تا از ۱۰ تحفظ ایران به این دو کنوانسیون دفاع کنم من در جلسات با اعضای FATF که یک سال طول کشید از حق ایران در داشتن تحفظ و شروطی برای پذیرش سیافتی و پالرمو دفاع کردم برخی فکر میکنند اگر عضویت در این دو کنوانسیون را پذیرفتیم، باید همان روز ایران از لیست سیاه افایتیاف خارج و وارد لیست خاکستری شود در حالی که افایتیاف از سه کشور عضور لیست سیاه شامل ایران، کره شمالی و میانمار درخواست گزارش پیشرفت میکند که این گزارشها در بازههای زمانی مشخصی از این سه کشور درخواست میشود، گزارشهای پیشرفت هم باید در دوره زمانی مشخصی به FATF ارسال شود؛ البته ما باید از نهاد مقابل، درخواستِ تشکیل جلسه کنیم.
برخی اصرار دارند تفسیر شخصی خود را جایگزین برداشت حقوقی از قوانین بینالمللی کنند
معاون وزیر اقتصاد تأکید کرد: نمیدانم چرا برخی اصرار دارند تفسیرهای شخصی خود از مقررات بین المللی در حوزه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم را جایگزین تفاسیر حقوقی و فنی کنند؛ به طور کلی FATF با اعضای خود، چه کشورهای سفید چه خاکستری و چه سیاه دو نوع رفتار دارد و میگوید اولاً توصیههای افایتیاف را در قوانین داخلی خود بگنجانید که ما این کار را کردهایم و قانون مبارزه با پولشویی و قانون مقابله با تأمین مالی تروریسم که در مجلس به تصویب رسیده، عینا همان توصیههای افایتیاف است که در قالب قانون متبلور شده است؛ ثانیا باید ثابت کنیم این قانون در حال اجراست.
انتقاد خانی از ادعاها علیه CFT و پالرمو/ همه ادعاها کذب محض بود
خانی بیان کرد: ادعا کردند که اگر عضو این دو کنوانسیون شویم باید به غرب اطلاعات بدهیم که کذب محض بود؛ ادعا کردند که اگر پرونده ما در افایتیاف عادی شود، باید فلان نهاد یا گروه را تروریست اعلام کنیم که باز هم کذب محض بود؛ بارها تاکید کردیم که بروید اسناد افایتیاف را بخوانید؛ آنچه گروه ویژه اقدام مالی به آن استناد میکند، لیستهای تروریستی سازمان ملل متحد است که الان فقط داعش و القاعده هستند.
رئیس مرکز اطلاعات مالی ادامه داد: در یکی از توصیههای افایتیاف آمده که کشورها میتوانند خودشان هم افرادی را به عنوان تروریست معرفی کنند؛ مثلا الان آمریکا برخی اشخاص ایرانی را در لیست تروریستها قرار دادهاست همانگونه که ما هم برخی گروهها در دیگر کشورها را تروریستی اعلام کردهایم؛ لذا اگر اعلام کردیم که فلان فرد یا گروه تروریست هستند، به خودمان اجازه میدهیم هر اموالی از این فرد در کشور شناسایی کردیم، توقیف کنیم؛ همچنین اگر کشوری که فرد یا گروهی را تروریست اعلام کرده و آن افراد یا گروهها در کشور ما حضور داشته باشند، از ما درخواست کمک کنند، میتوانیم به کشور درخواستکننده بگوییم ما کمک نمیکنیم چون حق تحفظ گذاشتهایم و آن کشور هم هیچ اقدامی نمیتواند علیه ایران انجام دهد.
وی ادامه داد: متأسفانه در فضای سکوت اساتید حقوق بینالملل در کشور و همچنین سکوت امثال من در گذشته، فضای رسانهای به برخی افراد غیر کارشناس و غیر متخصص داده شد که با هر ادبیاتی که دوست دارند، تفاسیر شخصی خود را جایگزین مفاهیم فنی و حقوقی کنند.
دبیر شورای عالی پیشگیری و مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم درباره مذاکرات یک سال اخیر ایران و افایتیاف گفت: ما در این ۳ جلسه که در یک سال گذشته برگزار شد موفق شدیم ۵ شرط از ۱۰ شرطی که برای الحاق به سیافتی و پالرمو تصویب کرده بودیم را با اجماع اعضا از FATF تأییدیه بگیریم و بگوییم مشکلی با اجرای این شروط در کشور نداریم.
برخی میگفتند آمریکا و رژیم صهیونیستی نمیگذارند حق تحفظهای ایران تصویب شود ولی ما توانستیم اجماع بگیریم
وی اذعان کرد: برخی ادعا میکردند که با حضور آمریکا و رژیم صهیونیستی و برخی کشورهای دشمن ما، امکان اخذ هیچ اجماعی را به نفع ایران نداریم در حالی که ۵ شرط ما مورد پذیرش قرار گرفت البته ۵ شرط دیگر را اعضای گروه ویژه اقدام مالی نپذیرفتند چون دفاعی که کردیم مورد پذیرش آنها قرار نگرفت. بنابراین با وجود حضور نمایندگان آمریکا و رژیم صهیونیستی، اجماع برای ۵ شرط از ۱۰ حق شرط ایران حاصل شد.
خانی با اشاره به تخریبهای رسانهای برخی افراد علیه عضویت ایران در افایتیاف و حمله رسانهای به افراد حامی الحاق ایران به پذیرش توصیههای افایتیاف از سوی ایران گفت: در چنین فضایی خیلی از دستگاههای متولی پای کار نیامدند و به ما کمک نکردند با این حال توانستیم با سختی فراوان اصلاحاتی در آییننامههای مرتبط با اجرای قانون مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم به تصویب برسانیم و اعضای FATF را طی دو جلسه اخیر نسبت به پذیرش نیمی از حق تحفظهای ایران روی سیافتی و پالرمو و همچنین پیشرفت ۱۰ بند از بندهای برنامه اقدام، با همین اصلاحیهها مُجاب کنیم.
برای اجماع در FATF رای گیری نیاز نیست
وی در خصوص اینکه اجماع اعضای اصلی FATF به چه معنی است و آیا رأیگیری انجام میشود؟ توضیح داد: اجماع به رأیگیری از اعضا و از میان موافقان و مخالفان نیست که مثلا اگر تعداد آرای مثبت بیشتر بود، اقدامات ایران تأیید شود؛ بلکه به این شکل است که در یک فضای کاملا فنی و غیر سیاسی پرسش و پاسخ انجام میشود و اگر هیأت ایرانی نتواند پاسخ سؤالات فنی را بدهد، اجماعی رخ نمیدهد اما اگر پاسخِ مناسب داده شود، حتی اگر کشوری هم عامدانه تلاش کند که اجماع اتفاق نیفتد، نمیتواند؛ چون باید سؤال مطرح و پاسخ فنی دریافت کند بنابراین کشورهایی که دوست ما نیستند نمیتوانند بگویند با این پاسخ مخالفیم چون سایر کشورها از کشور مخالف میپرسند چرا مخالفید؟ ما با چنین فضایی در جلسه اخیر FATF روبهرو بودیم با این حال موفق شدیم ۱۰ بند از ۴۰ بند را ارتقای رتبه بدهیم و برای آن اجماع اخذ کنیم.
مرکز اطلاعات مالی نمیتواند بدون نظارت شورای عالی اقدامی کند
معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی گفت: کسانی که ادعا میکردند با وجود آمریکا و رژیم صهیونیستی در FATF اجماعی به سود ایران شکل نمی گیرد و تلاش میکردند تا مسئولان کشور را دلسرد کنند؛ الان چه پاسخی دارند بدهند؟ به تازگی یکی از روزنامهها تیتر زد «روایت وارونه دولت از اجلاس FATF»؛ با وجود اینکه مشکلاتی که در جریان پیگیری پرونده ایران در FATF آسیب زیادی دیدم، با این حال معتقدم دفاع از حق ایران در مجامع بینالمللی، حقالناس است؛ این اتهام به ناحق به تکتک ایرانیها زده شده که شما متهم به پولشویی و تأمین مالی تروریسم هستید؛ فردفردِ شهروندان ایرانی را در دنیا تحقیر و تراکنشهای مالی آنها را پیگیری میکنند.
رئیس مرکز اطلاعات مالی یادآور شد: این مرکز، دبیرخانه شواری عالی مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم و تحت نظارت اعضای این شورای عالی است که در آن نمایندگان نهادهای قضایی، امنیتی، انتظامی، سه نفر عضو ناظر مجلس و نمایندگان دولت قرار دارد؛ لذا هر اقدامی که مرکز اطلاعات مالی انجام دهد، با نظارت این شوراست. متولی پیگیری پرونده کشور در FATF مرکز اطلاعات مالی است که کاملا زیر نظر شورای عالی مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم اداره میشود؛ سه نماینده از قوه قضائیه ازجمله دادستان کل کشور و رئیس سازمان بازرسی کل کشور، نمایندگان سازمان اطلاعات سپاه و وزارت اطلاعات و دیگر نهادهای امنیتی در این شورای عالی حضور دارند؛ مگر رئیس مرکز اطلاعات مالی میتواند بدون هماهنگی با اعضای شورای عالی مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم، کاری کند یا حتی گزارش خلاف واقع بدهد؟
وی اذعان کرد: عدهای نهاد تخصصی پیگیری پرونده ایران در FATF را متهم به ارائه روایت وارونه میکنند اما اظهارات افرادی که هیچ تخصصی ندارند و حتی گزارش گروه ویژه اقدام مالی را نخواندهاند را ملاک قضاوت قرار میدهند این افراد اصلا سواد این موضوع را ندارند حتی در جلسات حاضر نبودهاند. از نظر افایتیاف اگرچه اجماع شده که ایران عضو سیافتی و پالرمو شده اما عملا به دلیل وجود ۱۰ شرط تحفظ، امکان اجرای آن را ندارد. ضمن اینکه سایر بندهای برنامه اقدام هنوز به تصویب نرسیده است با این حال بیانیه اخیر افایتیاف با بیانیههای قبلی آن را مقایسه کنید در این بیانیه آمده که ایران پیشرفت حداقلی داشته است به این معنا که از ۴۰ ماده برنامه اقدام تنها ۱۴ یا ۱۵ ماده مورد پذیرش و اجماع قرار نگرفته و اجرای سایر بندها مورد پذیرش بوده است. بنابراین پیشرفت اتفاق افتاده؛ پس چرا برخی دنبال القای این موضوع هستند که بگویند پیشرفت حاصل نشده است؟
خانی افزود: ما در جنگ اقتصادی هستیم به این معنا که دشمنان ما تلاش میکنند تمام تبادلات پولی و مالی ما با دنیا را تا حد امکان متوقف کنند و به چالش بکشند؛ الان مهمترین و ارزانترین ابزار و سلاحی که در دست دشمنان ما خصوصا آمریکا و رژیم صهیونیستی است تا با آن دنیا را متقاعد به توقف تبادلات مالی با ایران کنند، حضور ایران در لیست سیاه FATF است؛ مرتبا در بیانیههای خود میگویند ایران تأمینکننده مالی تروریسم یا جرایم سازمانیافته بینالمللی است لذا تراکنشهای مالی هر ایرانی در هر نقطه دنیا رصد میشود و از بانکهای کشورها میخواهند حتیالامکان به شهروندان ایرانی خدمات ندهند یا به صرافیهای ایرانیها در دیگر کشورها خدمت ارائه نشود، شعب بانکهای ایرانی در خارج مسدود میشود و ...؛ کدام عقل سلیمی میپذیرد در این شرایط که با دنیا در جنگ اقتصادی هستیم، همکاری با افایتیاف را رد کند؟
کدام کشور به FATF تراکنش مالی نشان داده که ما دومی باشیم؟ اصلا در کدام بند یا ماده چنین درخواستی از کشورها شده؟
وی تأکید کرد: آنچه دردناک است، اینکه پشت این مخالفتهای داخلی با تلاش برای بهبود وضعیت ایران در افایتیاف، هیچ مستندی وجود ندارد؛ برخی ادعا میکردند اگر عضو پالرمو و سیافتی شویم، باید تراکنشهای مالی خود را در اختیار افایتیاف قرار دهیم؛ این ادعا در کدام ماده یا بند از توصیههای FATF دیده میشود؟ کدام کشور به افایتیاف تراکنش ارائه داده؟ چین یا آمریکا؟ اصلا سند ارائه دهید که ایران یا هر کشور دیگر مکلف یا ملزم به ارائه تراکنشهای مالی به کشورهای دیگر هستند؟
خانی در پاسخ به این ادعا که برخی مطرح میکردند و میگفتند ایران داوطلبانه حاضر شده تراکنشهای مالی خود را در اختیار افایتیاف قرار دهد تصریح کرد: این ادعا کذب محض بود؛ این ادعا توهین به شأن دستگاههای امنیتی و نظارتی و قضایی است؛ یعنی دستگاههای امنیتی ما متوجه نشدهاند که اطلاعات پولی و بانکی ما به غرب داده شده ولی این افراد متوجه شدهاند؟ این ادعاها حقالناس است و باید در قیامت پاسخگو باشند که عدهای را بدون هیچ سندی، متهم به ارائه دیتاهای بانکی و پولی به افایتیاف کردهاند. تمام دستگاههای امنیتی و قضاییِ عضو شورای عالی مقابله با پولشویی، سوار بر فرآیندهای اجرایی در مرکز اطلاعات مالی هستند. چرا عدهای با آبروی افراد و کشور بازی کردند ولی هیچ بازخواستی از آنها نشد؟
عدهای دروغ پمپاژ میکردند که ایران برای خروج از لیست سیاه باید گروههای مقاومت را تروریست اعلام کند
وی ادامه داد: برخی ادعا میکردند که اگر روابط ما با افایتیاف عادیسازی شود، باید برخی گروهها و افراد را تروریست بدانیم؛ چه کسی این حرف را زده؟ در کدام سند این موضوع آمده است؟ من به استادان برجسته حقوق بینالملل گفتم در خلأ حضور شما اساتید، برخی افراد بیسواد و بیاطلاع علیه منافع ملی با ادعاهای کذب، جولان میدهند؛ در هیچ سندی از افایتیاف نیامده که باید گروههای مقاومت را تروریست بدانیم. افایتیاف به صراحت میگوید بر اساس قطعنامه ۱۲۶۷ شورای امنیت سازمان ملل، داعش و القاعده گروههای تروریستیِ ثبتشده هستند همچنین قطعنامه ۱۳۷۳ شورای امنیت، میگوید کشورها میتوانند تروریستهای داخلی خود را معرفی و قواعد مربوط به آنها را در داخل کشور خود تدوین و اجرا کنند مثلا فردی که در حرم مطهر حضرت شاهچراغ در شیراز بمبگذاری کرد را تروریست داخلی میدانیم بعد افایتیاف میگوید اولا نام آن فرد را در سایت مرکز اطلاعات مالی بارگذاری کنید ثانیا توضیح دهید که چه رفتاری با او داشتید؟ حتی نمیگوید تراکنشهای مالی و فعالیتهای اقتصادی او را تشریح کنید.
دبیر شورای عالی مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم گفت: بارها در مکاتباتم با مسئولان کشور به آنها گفتهام چه بخواهید چه نخواهید، همکاری با افایتیاف چالش دائمی کشور است. عضویت در افایتیاف به معنی داشتن گواهینامه رانندگی در نظام رسمی پولی و مالی دنیاست؛ سال به سال این گواهینامه باید در ارزیابیهای سالانه تمدید شود؛ عدهای میگفتند در ارزیابیها باید همه تراکنشها را شفافسازی کنیم خب بیایید در جلسات ارزیابی کشورها حاضر شوید و ببینید چه جیزهایی را ارزیابی میکنند؛ افایتیاف اسناد خود را روی سایتش بارگذاری کرده و توضیح داده چه چیزهایی را از کشورها میپرسد. حداقل بروید اینها را بخوانید نه اینکه به مسئولان القا کنید که در ارزیابیها تمام تراکنشهای بانکی ما را بررسی میکنند که به چه کسانی پول دادهایم یا گرفتهایم؛ حرفهای پوپولیستی و سادهانگارانه روی موضوع افایتیاف در این کشور زده شد که متأسفانه در نهایت به نفع دشمنان ما شد.
وی ادامه داد: مشکل اصلی ما در حوزه الحاق به کنوانسیونهای سیافتی و پالرمو این است که باید برای ۵ شرط دیگری که برای الحاق قرار داده ایم و افایتیاف موافقت نکرد، تصمیمگیری کنیم؛ تلاشهای یک ساله ما برای اقناع اعضای افایتیاف که با این شروط میتوانیم به این دو کنوانسیون که با تصویب مجلس، به قانون داخلی تبدیل شده، ملحق و اثبات کنیم که قابل اجراست، برای ۵ شرط به ثمر نشسته؛ با این حال افایتیاف توضیحات ما برای ۵ شرط دیگر را نپذیرفته است. البته با همان یک شرطی که تعیین کرده بودیم که دیوان بینالمللی دادگستری را مرجع حل اختلاف نمیدانیم و افایتیاف هم آن را پذیرفته، دیگر نیازی به ۹ تحفظ بعدی نیست. اگر این کنوانسیونها قرار بود برای ما تهدید باشند، قاعدتا باید از محل پذیرش دادگاه بینالمللی دادگستری به عنوان مرجع حل اختلاف با کشورهای دیگر این تهدیدها نمایان میشد ولی ما اعلام کردیم این دادگاه را به رسمیت نمیشناسیم و به قوانین داخلی مراجعه میکنیم، اعضای افایتیاف هم آن را از ما پذیرفتند.
مصوبه مجمع تشخیص را با اخذ مصوبه دیگری از شعام اصلاح میکنیم
خانی درباره اینکه اصلاح مصوبه مجمع باید در کدام مرجع قانونی داخلی اصلاح شود؟، بیان کرد: مجمع تشخیص به ما اعلام کرده که باید در مواقعی که مصوبهای مورد اختلاف مجلس و شورای نگهبان است ورود کند و گفتند باید دوباره به مجلس برود و اصلاح شود یا اینکه در شورای عالی امنیت ملی یا سایر ظرفیتهای قانونی حل و فصل شود که در تلاشیم از طریق شورای عالی امنیت ملی این موضوع را تعیین تکلیف کنیم.
ماجرای پرسشهای FATF از ایران بابت حق تحفظها
وی درباره برخی شروطی که ایران روی سیافتی و پالرمو داشت اما هنوز مورد پذیرفته نشده است، اظهار داشت: پالرمو کنوانسیون مبارزه با جرایم سازمانیافته فراملی است که شامل قاچاق بدن انسان، سلاح مواد مخدر و سایر جرایمی است که بالاتر از مرزها بوده و بیش از یک کشور را درگیر میکند ما برای الحاق به این کنوانسیون یک سری تحفظها در خصوص برخی گروههای مقاومت یا آزادیبخش داشتیم آنها سوال کردند آیا ایران معتقد است این گروهها جرمی مرتکب میشوند که روی آن تحفظ گذاشته؟ گفتیم به هیچ عنوان چنین اعتقادی نداریم سوال دیگری مطرح کردند که اگر یکی از اشخاص یا گروههایی که برای آنها حق تحفظ قائل شدهاید، در داخل کشور شما قاچاق اعضای بدن کرد، چه برخوردی با این مجرمان دارید؟ پاسخ دادیم در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده حتی اگر مسئولان کشور جرمی مرتکب شوند، با آنها تعارف نداریم چه برسد به اشخاصی که جزو اتباع کشورمان نیستند و در داخل کشور جرمی مرتکب شوند. گفتند خب پس پاسخ دهید که چرا تحفظ گذاشتهاید؟ ما هم پاسخ دادیم اما دفاعیات ما پذیرفته نشد.
معاون وزیر اقتصاد اذعان داشت: وقتی در نشستهای افایتیاف حاضر میشویم، میبینیم که از یک سو آمریکا و رژیم صهیونیستی به شدت تلاش میکنند از لیست سیاه افایتیاف خارج نشویم چون میدانند ابزار رایگان و بدون هزینه برای تهدید یا تطمیع دیگر کشورها در اختیار دارند و مؤسسات پولی و مالی دنیا را مُجاب میکنند علیه تراکنش شهروندان ایرانی و همچنین بانکها و صرافیهای ایرانی محدویت قائل شوند بعد هم که به ایران می آییم باید از سوی دیگر با عدهای بجنگیم که نمیخواهند ایران از لیست سیاه افایتیاف خارج شود، متعجب میشویم. ما باید پاسخگوی حقالناس باشیم.
وی تصریح کرد: روز جمعه گذشته افایتیاف بیانیه داد که ایران از لیست سیاه خارج نشده، سپس رسانههای متعلق به دشمن روی آن مانور دادند و ابراز خوشحالی کردند روز شنبه هم برخی رسانههای داخلی تیتر زدند و همین موضوع را با خوشحالی کار کردند! ما آمادگی داریم هر ابهامی را پاسخ دهیم؛ همه کشورها در حال حل کردن چالش دائمی افایتیاف هستند و آن را مدیریت میکنند پس چرا ما نمیتوانیم این مسأله را حل کنیم؟
۳ انحرافی که مخالفان همکاری با FATF سالهاست از خود به یادگار گذاشتهاند
خانی با بیان اینکه ۳ انحراف را مخالفان عادیسازی پرونده ایران در افایتیاف ایجاد کردهاند و نگذاشتند مشکل ما در گروه ویژه اقدام مالی برطرف شود و به تمام اتباع ایرانی و نهادهای پولی کشور آسیب زدهاند ادامه داد: نخست؛ تفسیرهای شخصی خود را به جای تفسیرهای حقوقی و فنی در رسانهها و اذهان مسئولان القا کردند و گفتند قرار است تراکنشهای مالیمان برای غربیها شفاف شود یا فلان افراد و گروهها را تروریست بدانیم که همه این القائات کذب محض بود؛ حتی در رسانه ملی هم گفته شد چون از خلأ عدم مطالعه اسناد از سوی مسئولان استفاده کردند. من بهتجربه در مجمع تشخیص دیدم که وقتی برای مسئولان متن را خط به خط خواندیم، نظرشان تغییر کرد و این مصوبه بعد از ۸ سال از مجمع تشخیص مصلحت خارج شد.
وی تأکید کرد: انحراف دوم این بود که تلاش شد صورت مسأله پاک شود، میگفتند باید از دستور کار خارج شود و مسکوت بماند؛ مگر میتوانیم پرونده را مسکوت بگذاریم؟ مرتبا دنیا در حال بهروزرسانی صنعت پولی و مالی است چرا ما از دنیا عقب بمانیم؟ در حال حاضر ۳۰ قطعنامه شورای امنیت استانداردهای افایتیاف را تأیید و به آن استناد کرده است. در حال حاضر تمام نهادهای اقتصادی و مالی منطقهای و بینالمللی با افایتیاف تفاهمنامه همکاری دارند و خود را ملزم به اجرای توصیههای آن میدانند؛ الان در دنیا میان کشورها رقابت بر سر ارتقای رتبه خود در FATF است چون جذب سرمایهگذاری خارجی آنها افزایش مییابد.
رئیس مرکز اطلاعات مالی درباره انحراف سومی که در پرونده همکاری ایران با افایتیاف از سوی برخی افراد داخل کشور ایجاد شد توضیح داد: در ذهن مسئولان کشور خورانده شد که با حضور آمریکا و رژیم صهیونیستی، چیزی از جلسات با افایتیاف به سود ایران بیرون نمیآید؛ خب چه کسی این حرف ها را زده؟ با وجود آنکه کسی به کمک ما نیامد و پای کار نبودند و دست ما خالی بود و به زور توانستیم برخی آییننامههای برخورد با متخلفان پولشویی در نظام بانکی را اصلاح کنیم، اما با استفاده از همین اصلاحیهها در اجلاس رم از پرونده ایران دفاع کردیم و یک بند از برنامه اقدام ما با وجود حضور نمایندگان آمریکا و رژیم صهیونیستی در این اجلاس، مورد اجماع اعضا قرار گرفت. کسانی که میگفتند با وجود دشمنان ما، چیزی از افایتیاف به نفع ما بیرون نمیآید، حالا بیایند پاسخ دهند که چرا اتفاقا دفاعیات ما با اجماع پذیرفته شد؟
وی درباره نحوه بررسی دفاعیات نماینده کشورمان در اجلاسهای افایتیاف گفت: بیشتر کشورها تماشاکننده دفاعیات ما در پاسخ به پرسش نمایندگان کشورهای اصلی افایتیاف بودند که عمدتا آمریکایی و اروپایی هستند؛ البته نماینده رژیم صهیونیستی هم سؤال میکند که ما پاسخگو نیستیم و رئیس جلسه سؤال آنها را مطرح میکند؛ دقیقا صحنهای شبیه هیأت رئیسه دادگاه است و بقیه تماشاگر هستند. حتی خود آمریکاییها هم در میان کشورهای اجماعکننده به سود ایران بودند چون نتوانستند سؤالی مطرح کنند که ما نتوانیم پاسخ دهیم؛ اما عدهای بهغلط در ذهن مسئولان جا انداختهاند که با وجود آمریکا و رژیم صهیونیستی این پرونده حلشدنی نیست. ولی ثابت کردیم حلشدنیاست و اشتباه کردید.
یک تیم ۴ نفره هستیم که در جلسات FATF از حق ایران دفاع میکنیم
معاون وزیر اقتصاد درباره اینکه تیم ایران در جلسات دفاعیه چند نفر است؟ گفت: بسیاری از کشورها تعداد زیادی نیرو برای بررسی بندهای برنامه اقدام با افایتیاف دارند مثلا هند تیم ۱۲۰ نفره همراه خود میآورد. ما سه سال قبل توانستیم با اخذ دستور هم رئیس جمهور فعلی و هم قبلی (شهید رئیسی و دکتر پزشکیان) به سایر دستگاهها، تیم حقوقی و فنی در این خصوص تشکیل دهیم اما نهایتا سه یا چهار نفر باقی ماندیم و در جلسات حاضر میشویم. الان هر شهروند ایرانی که از کشور خارج شود حتی اگر به کشورهای دوست هم برود، در لیست اتباع کشورهای با ریسک بالای پولشویی و تأمین مالی تروریسم قرار دارد و هر تراکنش مالی که انجام میدهد، باید منشأ آن را اثبات کند و برای نهادهای مالی دنیا محرز شود که تأمین مالی تروریسم یا پولشویی نمیکند، بماند که کلی هم فرم باید در بانکهای دنیا پر کند. چرا به چنین تحقیری باید تن بدهیم؟ آن هم بابت جرم نکرده؛ مگر ما تأمین مالی تروریسم کردهایم؟ مگر پولشویی میکنیم؟ چرا ۲۰ سال کشور را معطل ارتباط با افایتیاف کردیم؟ در ۱۰ سال اخیر حتی نام بردن از افایتیاف به معنی داشتن اتهامات امنیتی است.
چرا عضویت در بریکس و شانگهای جایگزین FATF نشد؟
خانی یادآور شد: ما الان هم عضو بریکس هستیم هم شانگهای، تمام کشورهای عضو بریکس و شانگهای، اعضای اصلی افایتیاف هم هستند؛ افایتیاف ۳۹ عضو اصلی دارد که تصمیمگیریهای کلان را انجام میدهد ۹ گروه منطقهای هم دارد که سایر کشورها در گروههای منطقهای عضو میشوند و شبکه همکاریها و اجرای استانداردها شکل میگیرد؛ با این حال کشورهای عضو دو سازمان شانگهای و بریکس در جلسات خصوصی به ما میگویند ما با شما مشکلی نداریم و دوستیم اما بانکهای کشورمان ملزم به اجرای استانداردهای بینالمللی هستند و نمیتوانند اجرای استانداردهای بینالمللی را کنار بگذارند؛ ممکن است در برخی جاها کارهای حداقلی بکنیم آن هم با صرف هزینههای سنگین؛ اما چرا وقتی میتوانیم با راه درست به پیش برویم، هزینهای برایمان ندارد، تهدید نمیشویم و اعتبار اتباع کشورمان را برمیگردانیم، این کار را نکنیم؟
آنهایی که فکر میکنند داریم مسیر خلاف امنیت ملی میرویم، چرا از مرکز اطلاعات مالی به مراجع قضایی یا دستگاههای امنیتی شکایت نمیکنند؟
وی خاطرنشان کرد: چرا عدهای همیشه القای نگرانی میکنند؟ گواهینامه افایتیاف سال به سال تمدید میشود خب اگر دغدغه داشتید و نگرانیهایتان محقق شد، سال آینده برای تمدید آن اقدام نکنید. توانستیم ثابت کنیم جلسات دفاعیه ما در افایتیاف سیاسی نیست و کاملا فنی، حقوقی و اقتصادی است و توضیحات ما پذیرفته شد. من به یکی از کسانی که مرتبا علیه پیگیریهای پرونده ایران در افایتیاف با رسانه ها مصاحبه میکند، گفتم ای کاش حاضر شوید در مراجع قضایی علیه اقدامات مرکز اطلاعات مالی طرح دعوا و اثبات کنید که ما در حال دادن تراکنشهای مالی کشور به سایر کشورها هستیم یا اصلا به دستگاههای امنیتی گزارش دهید که مرکز اطلاعات مالی گزارش وارونه از واقعیتها ارائه میدهد. این افراد اصلا مستندات را نمیخوانند.