11:34 - 1405/08/19
کد خبر: 86316208
امنیت انرژی، موتور تازه رشد تجدیدپذیرها در جهان

تهران- ایرنا- انرژی‌های تجدیدپذیر پیش از بحران کنونی انرژی نیز با سرعتی بی‌سابقه در حال گسترش بودند؛ اما بر اساس تازه‌ترین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، این منابع در سال‌های آینده در طیف گسترده‌تری از کشورها رشد چشمگیری خواهند داشت.

به گزارش گروه علمی ایرنا، وبگاه تِک‌اِکسپلور در گزارشی آورده است:

دولت‌ها می‌کوشند امنیت انرژی را تقویت کنند و وابستگی خود را به سوخت‌های وارداتی و قیمت‌های پرنوسان کاهش دهند.

بر اساس گزارش تجدیدپذیرها ۲۰۲۶، ظرفیت جهانی نیروگاه‌های تجدیدپذیر در دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ میلادی نزدیک به ۴ هزار و ۸۰۰ گیگاوات افزایش می‌یابد که حدود ۶۰ درصد بیشتر از شش سال گذشته است. پیش‌بینی می‌شود انرژی خورشیدی بیش از سه‌چهارم این رشد را به خود اختصاص دهد و پس از آن، انرژی بادی خشکی قرار گیرد.

امنیت انرژی، رشد را گسترده‌تر می‌کند

پس از آغاز جنگ در ایران در اسفندماه و اختلال‌های بی‌سابقه‌ای که در بازارهای جهانی انرژی ایجاد کرد، حمایت سیاستی قوی‌تر و نگرانی فزاینده درباره امنیت انرژی، استقرار سریع‌تر تجدیدپذیرها را در هند، جنوب شرق آسیا، آفریقا و خاورمیانه به پیش می‌راند. برای نخستین‌بار، پیش‌بینی می‌شود ظرفیت تجدیدپذیر افزوده‌شده در اقتصادهای نوظهور خارج از چین با ظرفیت افزوده‌شده در اقتصادهای پیشرفته برابر شود.

چین همچنان بزرگ‌ترین سهم را در افزایش ظرفیت تجدیدپذیر جهان خواهد داشت، اما سهم آن از بیش از ۶۰ درصد در سال ۲۰۲۵ میلادی به میانگین ۵۳ درصد در دوره پیش‌بینی کاهش می‌یابد. هند در حال تبدیل‌شدن به دومین بازار بزرگ رشد جهان است و ظرفیت کل تجدیدپذیر آن تا سال ۲۰۳۱ میلادی بیش از دو برابر خواهد شد.

رشد در جنوب شرق آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا و آفریقای جنوب صحرا نیز افزایش می‌یابد؛ در این مناطق، ظرفیت افزوده‌شده در دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ میلادی تقریباً سه برابر شش سال گذشته خواهد بود.

فاتح بیرول (Fatih Birol)، مدیر اجرایی آژانس بین‌المللی انرژی، می‌گوید: پیش‌تر، نگرانی‌های زیست‌محیطی محرک اصلی رشد تجدیدپذیرها بود؛ اما امروز عمدتاً امنیت انرژی است که گسترش آن‌ها را به پیش می‌راند، چون کشورهای بیشتری می‌کوشند وابستگی خود به سوخت‌های وارداتی را کاهش دهند.

به گفته او، تجدیدپذیرها امروز یک‌سوم تولید برق جهان را تشکیل می‌دهند و در پنج سال آینده به نیمی از آن نزدیک خواهند شد.

مصرف‌کنندگان و حمل‌ونقل؛ محرک تقاضا

رشد تجدیدپذیرها تنها نتیجه تأسیسات بزرگ شرکت‌های برق نیست؛ خانوارها و کسب‌وکارهای کوچک نیز در مواجهه با قیمت بالای سوخت و تأمین برق نامطمئن، بیش از پیش به سامانه‌های خورشیدی پشت‌بامی روی می‌آورند. بر اساس این گزارش، این سامانه‌های کوچک‌مقیاس پیش‌تر به بهبود خدمات برق حدود ۷۰ میلیون خانوار در جهان کمک کرده‌اند.

استفاده از انرژی تجدیدپذیر در حمل‌ونقل نیز تا سال ۲۰۳۱ میلادی بیش از ۶۰ درصد افزایش می‌یابد و ۶ درصد از تقاضای انرژی این بخش را پوشش می‌دهد. برق تجدیدپذیر مصرفی خودروهای برقی حدود ۴۵ درصد از این افزایش را تشکیل می‌دهد و سوخت‌های زیستی دومین سهم بزرگ را دارند. چند کشور، به‌ویژه در جنوب شرق آسیا و آمریکای لاتین، الزامات ترکیب سوخت زیستی را بالا برده‌اند؛ پیش‌بینی سوخت‌های زیستی در مقایسه با گزارش سال گذشته ۴۰ درصد افزایش یافته است.

زنجیره‌های تأمین و شبکه‌ها زیر فشار

این گزارش بر اهمیت زنجیره‌های تأمین امن و متنوع تأکید می‌کند. هند در حال تبدیل‌شدن به منبع تأمین جایگزین مهمی است و سهم آن از تولید جهانی صفحات خورشیدی در پنج سال آینده تقریباً دو برابر می‌شود و به ۱۷ درصد می‌رسد.

با گسترش سریع نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، افزایش انعطاف‌پذیری سامانه برق اهمیت حیاتی می‌یابد. مهم‌ترین اولویت برای کشورها این است که سرمایه‌گذاری در شبکه‌های برق با رشد ظرفیت تجدیدپذیر همگام بماند.

در یک سال گذشته، طرح‌های تجدیدپذیر و ذخیره‌سازی در مرحله پیشرفته که منتظر اتصال به شبکه‌اند ۶۰ درصد افزایش یافته و به ۳ هزار گیگاوات رسیده‌اند که چهار برابر ظرفیت بادی و خورشیدی متصل‌شده به شبکه در سال گذشته است.

استقرار ذخیره‌سازی باتری نیز در بسیاری از کشورها شتاب گرفته و راهی مهم برای افزایش سریع انعطاف‌پذیری سامانه‌های برق فراهم می‌کند. فناوری‌های دیجیتال، از جمله هوش مصنوعی، می‌توانند به جابه‌جایی تقاضا به دوره‌هایی کمک کنند که عرضه برق تجدیدپذیر فراوان است. این اقدامات در مجموع برای تبدیل گسترش سریع تجدیدپذیرها به تأمین انرژی امن‌تر، مقرون‌به‌صرفه‌تر و مطمئن‌تر در سراسر جهان حیاتی خواهند بود.