به گزارش خبرنگار علمی ایرنا، استادان دانشگاه‌های مختلف کشور امروز دوشنبه ۱۸ آبان در نشست راهبران آزمایشگاه تحقیقات فردی (آتف) با عنوان «توانمندسازی پژوهشگر تا حل مسائل ملی» در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ضمن استقبال از اجرای این طرح، بر ضرورت حمایت از تجهیزات و زیرساخت‌های آزمایشگاهی، ایجاد شبکه ارتباطی میان آزمایشگاه‌ها، تسهیل همکاری‌های بین‌رشته‌ای و رفع موانع اداری و مالی پیش روی پژوهشگران تأکید کردند.
ضرورت تقویت پژوهش‌های کاربردی و ارتباط با بخش کشاورزی
ابوالقاسم محمدی استاد دانشگاه تبریز، با اشاره به اهمیت به رسمیت شناخته شدن پژوهش‌های کاربردی در دانشگاه‌ها اظهار داشت: اجرای طرح آزمایشگاه تحقیقات فردی می‌تواند به معرفی ظرفیت‌های پژوهشی دانشگاه‌ها به دستگاه‌های اجرایی در استان‌ها و سطح کشور کمک کند.
وی افزود: برخلاف برخی دیدگاه‌ها که تحقیقات دانشگاهی را عمدتاً غیرکاربردی می‌دانند، ظرفیت‌های قابل توجهی برای انجام پژوهش‌های کاربردی در دانشگاه‌ها وجود دارد و این طرح می‌تواند زمینه استفاده از این ظرفیت‌ها را فراهم کند.
این استاد دانشگاه با اشاره به مشکلات موجود در بخش تولید، به‌ویژه حوزه کشاورزی، ابراز امیدواری کرد که نتایج پژوهش‌های دانشگاهی در مسیر رفع بخشی از این مشکلات به کار گرفته شود.
لزوم توجه به زیرساخت‌های آزمایشگاه‌های علوم انسانی
ظفرخانی استاد دانشگاه علامه طباطبایی نیز با تأکید بر ضرورت توجه به زیرساخت‌های آزمایشگاهی در حوزه علوم انسانی گفت: در طراحی و تجهیز آزمایشگاه‌ها نباید صرفاً به امکانات فیزیکی و تجهیزات توجه کرد، بلکه ساختار، الزامات و امکانات مورد نیاز برای فعالیت‌های پژوهشی این حوزه نیز باید در نظر گرفته شود.
وی با اشاره به آسیب‌دیدن برخی آزمایشگاه‌های دانشگاه‌ها در جریان جنگ، خواستار توجه و حمایت بیشتر برای بازسازی و تقویت این مراکز شد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه آزمایشگاه‌های علوم انسانی در حوزه‌های مختلفی از جمله سلامت، فرهنگ، بهداشت و ابعاد رفتاری و اجتماعی فعالیت می‌کنند، اظهار داشت: ماهیت فعالیت این آزمایشگاه‌ها با مراکز پزشکی و علوم پایه متفاوت است و برای دستیابی به خروجی‌های کاربردی، علاوه بر تجهیزات تخصصی، به زیرساخت‌ها و امکانات متناسب با فرآیند طراحی، آزمون و ارزیابی نتایج پژوهش‌ها نیاز دارند.
نوسازی تجهیزات آزمایشگاهی باید به برنامه مشخص تبدیل شود
دیناری استاد دانشگاه صنعتی اصفهان نیز با قدردانی از رویکرد معاونت پژوهشی وزارت علوم در حمایت از ایده‌ها و ابتکارات دانشگاهی، بر ضرورت توجه به مشکلات اساسی آزمایشگاه‌ها تأکید کرد.
وی با اشاره به نیاز پژوهشگران به تجهیزات پیشرفته و امکانات محاسباتی، خواستار فراهم شدن زیرساخت‌های لازم برای توسعه همکاری‌های علمی و انجام پژوهش‌های اثرگذار شد.
این استاد دانشگاه همچنین ایجاد سازوکارهای حمایتی ویژه برای پژوهش‌های باکیفیت و انتشار دستاوردهای علمی در مجلات معتبر بین‌المللی را ضروری دانست و گفت: تأمین منابع مالی، فراهم کردن دسترسی به امکانات تخصصی و تقویت همکاری‌های علمی از جمله الزامات تحقق این هدف است.
دیناری با تأکید بر ضرورت قرار گرفتن نوسازی تجهیزات آزمایشگاهی در اولویت‌های وزارت علوم، خواستار تدوین برنامه‌ای مشخص با شاخص‌های روشن، بودجه متناسب و سازوکار نظارتی برای تحقق این موضوع شد.
ایجاد شبکه ارتباطی میان ۲۲۶ آزمایشگاه طرح آتف
حناجی استاد دانشگاه الزهرا (س) نیز با اشاره به حضور ۲۲۶ آزمایشگاه با گرایش‌های مختلف در این طرح، ایجاد بستر ارتباطی مشترک میان آزمایشگاه‌ها را ضروری دانست.
وی اظهار کرد: یکی از اهداف مهم طرح، ایجاد ارتباط میان آزمایشگاه‌ها و افزایش همکاری‌های بین‌رشته‌ای است؛ از این رو لازم است سامانه‌ای طراحی شود که اطلاعات آزمایشگاه‌های عضو، طرح‌های در حال اجرا و زمینه‌های فعالیت آنها در دسترس پژوهشگران قرار گیرد.
این استاد دانشگاه افزود: با ایجاد چنین بستری، پژوهشگران می‌توانند متناسب با موضوع فعالیت خود با آزمایشگاه‌های سایر دانشگاه‌ها ارتباط برقرار کنند و از ظرفیت‌های یکدیگر بهره ببرند. این هم‌افزایی می‌تواند سرعت دستیابی به اهداف پژوهشی را افزایش دهد.
حناجی همچنین با اشاره به اهمیت انتشار دستاوردهای علمی در مجلات بین‌المللی، خواستار در نظر گرفتن حمایت‌های ویژه برای استادان در این زمینه شد.
وی با تأکید برضرورت تقویت ارتباط دانشگاه‌ها با دستگاه‌های اجرایی گفت: مشارکت دستگاه‌های اجرایی در پیشبرد طرح‌های پژوهشی می‌تواند به شکل‌گیری ارتباطی مؤثر میان دانشگاه و بخش اجرایی کشور منجر شود و برای دستگاه‌هایی که در این همکاری‌ها مشارکت می‌کنند نیز مشوق‌ها و امتیازاتی در نظر گرفته شود.
رفع موانع اداری و مالی برای تسریع فعالیت‌های پژوهشی
یکی دیگر از استادان حاضر در این نشست نیز با اشاره به ضرورت توجه به تعارض منافع میان آزمایشگاه‌های طرح آتف و آزمایشگاه‌های مرکزی دانشگاه‌ها، بر لزوم حفظ و تقویت ظرفیت آزمایشگاه‌های مرکزی و جلوگیری از تضعیف فعالیت آنها تأکید کرد.
وی همچنین با اشاره به چالش‌های موجود در فرآیند دریافت و پرداخت اعتبارات پژوهشی و هماهنگی میان معاونت‌های پژوهشی و اداری و مالی دانشگاه‌ها اظهار داشت: این موانع می‌تواند روند اجرای طرح‌های تحقیقاتی را با کندی مواجه کند.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه، کاهش ارزش پول و تأخیر در پرداخت اعتبارات، قدرت خرید پژوهشگران و آزمایشگاه‌ها را کاهش می‌دهد، خواستار پیش‌بینی سازوکارهای مالی اختصاصی برای طرح آتف و تسهیل هماهنگی میان بخش‌های اداری و پژوهشی دانشگاه‌ها شد.
وی همچنین پیشنهاد کرد برای آزمایشگاه‌های فعال در این طرح، ظرفیت مستقل جذب پسادکتری و دانشجوی دکتری در نظر گرفته شود تا این موضوع به مشوقی برای استادان و پژوهشگران فعال در این مجموعه‌ها تبدیل شود.