19:12 - 1405/08/19
کد خبر: 86318304
نظم جدید جهانی و افغانستان در کانون بحث مجمع بین‌المللی امنیت‌جمعی مسکو

مسکو- ایرنا- مجمع بین‌المللی امنیت جمعی روز سه‌شنبه ۱۹ آبان با پیام رئیس‌جمهور روسیه در مسکو گشایش یافت که سخن از نظم جدید جهانی و اهمیت حل‌وفصل مسائل افغانستان برای کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی و دیگر کشورهای آسیای میانه در کانون توجه سخنرانان بود.

به گزارش ایرنا، رئیس‌جمهور روسیه در پیامی به این نشست که در چارچوب برنامه‌های ریاست دوره‌ای روسیه بر سازمان پیمان امنیت جمعی برگزار شد، بر اهمیت تقویت همکاری سازنده میان کشورهای عضو این سازمان تأکید کرد.

ولادیمیر پوتین در این پیام که معاون نخست‌وزیر روسیه آن را قرائت کرد، خاطرنشان کرد: با توجه به تداوم تنش‌های بین‌المللی، هماهنگی تلاش‌های کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی برای رسیدگی به چالش‌های کشورهای عضو - در درجه اول در دفاع، مقابله با تروریسم و افراط‌گرایی، و مبارزه با جرایم سایبری، قاچاق مواد مخدر و مهاجرت غیرقانونی- مهم است.

الکسی اُورچوک معاون نخست‌وزیر روسیه نیز شعار این کشور در دوره ریاست بر سازمان پیمان امنیت جمعی در سال ۲۰۲۶ میلادی را «امنیت جمعی در جهانی چندقطبی: هدف مشترک، مسئولیت مشترک» عنوان کرد.

طلعت بک ماسادیکوف دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی هم در سخنانی گفت: ظهور یک نظم جهانی چندقطبی با تضاد منافع کشورها و در نتیجه، گسترش درگیری‌های بین‌المللی، نوسانات بالا و غیرقابل پیش‌بینی بودن همراه است.

ماسادیکوف با تأکید بر اهمیت همکاری در چارچوب سازمان‌های منطقه‌ای در شرایط آشفتگی نظام بین‌الملل اظهار داشت:‌ رویارویی در سطوح جهانی و منطقه‌ای، از سرگیری مسابقه تسلیحاتی و ظهور فناوری‌های نظامی جدید، با کانون‌های بی‌ثباتی که به حوزه مسئولیت سازمان پیمان امنیت جمعی نزدیک می‌شوند، همراه است.

بنا بر این گزارش، وزیران امور خارجه شرکت کننده در نشست عمومی مجمع بین‌المللی امنیت جمعی در مسکو در مورد طیف گسترده ای از موضوعات مرتبط با امنیت اوراسیا، نقش سازمان های منطقه ای در تضمین امنیت در چارچوب تغییرات ژئوپلیتیک و شکل گیری جهانی چند قطبی تبادل نظر کردند.

سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه فدراسیون روسیه بر موضع مسکو در زمینه لزوم دستیابی عادلانه کشورها به منافع خود با تأکید بر عدم نقض امنیت هیچ کشور دیگری تأکید کرد.

لاوروف همچنین اتحاد و به هم پیوستگی سازوکارهای همکاری منطقه‌ای همچون سازمان پیمان امنیت جمعی، سازمان همکاری شانگهای و کشورهای مستقل مشترک‌المنافع را ضروری خواند.

ماکسیم ریژنکوف وزیر امور خارجه جمهوری بلاروس نیز در سخنانی در این نشست بر اهمیت تقویت هماهنگی سازوکارهای همکاری منطقه‌ای تأکید کرد و گفت:‌ امروز، بیش از هر زمان دیگری، سیاره زمین به صلح و ثبات نیاز دارد.

ریژنکوف خاطرنشان کرد:‌ کل وضعیت فعلی نشان دهنده تولد یک نظم جهانی جدید و چندقطبی است که طبیعتاً آن را منصفانه‌تر می‌دانیم.

وزیر امور خارجه بلاروس گفت: باید به وضوح چالش‌هایی را که کشورهای غربی به اکثریت جهانی تحمیل می‌کنند، شناسایی کنیم و به آن پاسخ دهیم؛ در این مسیر تقویت همبستگی بین کشورهای منطقه اهمیت بسیاری دارد.

مختار تیلئوبردی وزیر امور خارجه قزاقستان نیز در این نشست گفت: کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی باید به پیوستن به نیروهای خود برای مقابله مشترک با خطرات و تهدیدهای خارجی ادامه دهند و سازوکار همکاری با سازمان ملل در این زمینه را مشخص کنند.

تیلئوبردی تأکید کرد:‌ نظم بین‌المللی باثبات قبل از هر چیز باید مبتنی بر حقوق بین‌الملل، احترام به حاکمیت و توانایی دولت‌ها برای دستیابی به توافق حتی در مواجهه با اختلافات جدی باشد.

وزیر امور خارجه قزاقستان ادامه داد: سازمان ملل باید هسته اصلی نظام بین‌الملل، بستری برای گفت‌وگوی جهانی باقی بماند و منشور آن پایه اصلاحات حقوق بین‌الملل باشد.

ژینبک کولوبایف وزیر امور خارجه جمهوری قرقیزستان هم با اشاره به گسترش رقابت ژئوپلیتیکی همزمان با شکل‌گیری نظم جهانی جدید، تأکید کرد: امنیت برخی کشورها را نمی‌توان به هزینه دیگر کشورها تضمین کرد.

کولوبایف خاطرنشان کرد: برای قرقیزستان، سازمان پیمان امنیت جمعی عنصر مهمی از ثبات منطقه‌ای و یک مکانیسم دفاعی است که برای تضمین امنیت جمعی و حفاظت از حاکمیت و تمامیت کشورهای عضو این سازمان طراحی شده است؛‌ بیشکک از توسعه این سازمان بر اساس اجماع، افزایش کارایی و در نظر گرفتن منافع مشروع همه کشورهای عضو حمایت می‌کند.

سراج‌الدین مهرالدین وزیر امور خارجه تاجیکستان نیز در این نشست گفت: ظرفیت چندقطبی بودن با میزان توانایی کشورها در ایجاد روابط مبتنی بر احترام متقابل و برابر تعیین می‌شود.

مهرالدین در بخش دیگری از سخنان خود اظهار داشت:‌ ما افغانستانی باثبات و آرام را نه تنها به عنوان یک شرط حیاتی برای امنیت آسیای مرکزی، بلکه به عنوان یک پیش‌نیاز ضروری برای توسعه همکاری‌های اقتصادی، حمل و نقل و انرژی در فضای وسیع‌تر منطقه‌ای می‌دانیم.

وزیر امور خارجه تاجیکستان با اعلام حمایت از حل‌وفصل مسالمت‌آمیز و سیاسی مسائل افغانستان بر اساس گفت‌وگوی ملی در این کشور گفت: توجه جامعه بین‌المللی به مسائل افغانستان نباید تضعیف شود.

تصمیم سازمان پیمان امنیت جمعی به توسعه پدافند و نیروهای هوایی

جلسه مشترک شورای وزیران امور خارجه، شورای وزیران دفاع و کمیته دبیران شورای امنیت کشورهای عضو سازمان پیمان امنیت جمعی نیز روز سه‌شنبه در مسکو برگزار شد.

مقامات شرکت‌کننده در این نشست ضمن گفت‌وگو درباره موضوعات بین‌المللی و منطقه‌ای، درباره حوزه مسئولیت سازمان پیمان امنیت جمعی و مناطق مجاور آن بحث کردند و بر تعهد خود برای تقویت بیشتر تلاش‌های مشترک برای تقویت ظرفیت‌های این سازمان در مقابله با چالش‌ها و تهدیدهای امنیتی رو به رشد، از جمله درگیری‌ها، فعالیت‌های تروریستی، قاچاق مواد مخدر، مهاجرت غیرقانونی و جرایم فناوری اطلاعات و ارتباطات تأکید کردند.

در این نشست، تصمیماتی با هدف تقویت بیشتر ظرفیت‌های این سازمان از جمله توسعه پدافند و همچنین نیروهای هوایی جمعی و تضمین امنیت بیولوژیکی در حوزه مسئولیت سازمان پیمان امنیت جمعی اتخاذ شد.

سازمان پیمان امنیت ‌جمعی (Collective Security Treaty Organization) با نام اختصاری CSTO، یک ائتلاف نظامی بین دولتی در منطقه اوراسیا است که در سال ۱۹۹۲ در تاشکند ازبکستان به امضا رسید. ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و تاجیکستان این پیمان را امضا کردند.

این پیمان ۱۸ سپتامبر ۲۰۰۳ (شهریور ۱۳۸۲) در راستای اجرایی شدن تصمیم سران دولت‌های عضو، به یک سازمان منطقه ای بین المللی تبدیل شد که مقر آن در مسکو قرار دارد.

در این میان از فوریه ۲۰۲۴ به دنبال اعلام مواضعی از ارمنستان درباره احتمال تعلیق عضویت ایروان، حضور این کشور در این سازمان با ابهاماتی روبرو شده اما این موضوع دست‌کم در ظاهر خللی در روند فعالیت‌های پنج عضو دیگر در این چارچوب ایجاد نکرده است.