استاندار اصفهان: عملیاتی کردن دانش مهندسی پزشکی در گرو بکارگیری فناوری‌های نوظهور است

اصفهان - ایرنا - استاندار اصفهان گفت: ظرفیت‌های شگرف فناوری‌های نوظهور نظیر دوقلوهای دیجیتال، بسترهای جراحی‌های مجازی و کاریرد هوش مصنوعی در تشخیص پیش‌دستانه بیماری‌ها و فناوری‌هایی که مرز میان سلامت و خطر را بازتعریف می‌کنند باید بیش از پیش برای عملیاتی کردن دانش مهندسی پزشکی در کشور بکارگرفته شوند

به گزارش ایرنا، مهدی جمالی نژاد روز چهارشنبه در آیین افتتاحیه سی و سومین کنفرانس ملی و یازدهمین کنفرانس بین‌المللی مهندسی زیست پزشکی ایران در تالار شیخ بهایی دانشگاه صنعتی اصفهان افزود: امروز انتظار می رود مهندسی پزشکی ایران از مرز پژوهش‌های دانشگاهی عبور کند و راه‌حل‌های واقعی برای چالش های نظام سلامت کشور ارایه کند.

وی اظهار داشت: برگزاری این همایش‌ها نباید تنها به گفت‌وگوی علمی محدود شود و انتظار می رود رویدادهای این چنینی آغازگر همکاری جهت تبدیل توان دانشگاهی کشور به ارایه راه‌حل‌های واقعی باشد؛ نباید اجازه دهیم مقالات و پژوهش‌های علمی تنها در قفسه‌های کتابخانه‌های دانشگاه باقی بماند، بلکه باید زمینه بهره‌برداری اجرایی و عملیاتی از این دستاوردها در کشور فراهم شود.

جمالی‌نژاد با اشاره به برگزاری چند رویداد علمی و فناورانه در اصفهان اظهار داشت: هم‌زمان با این کنفرانس، میز هوش مصنوعی و نمایشگاه اتوکام در محل نمایشگاه‌های اصفهان برگزار می‌شود و نمایشگاه انرژی خورشیدی و رویدادهای حوزه بازی‌های رایانه‌ای نیز در چهارباغ جریان دارد.

وی برگزاری رویدادهایی همچون ازینکس، مانوین و جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ‌بهایی را از نشانه‌های پویایی زیست‌بوم علمی و فناورانه استان دانست و ابراز امیدواری کرد که هم‌افزایی این ظرفیت‌ها به شکل‌گیری اصفهان به‌عنوان قطب علمی کمک کند.

استاندار اصفهان با بیان اینکه نشست‌های تخصصی فرصتی برای طرح پرسش‌ها و ابهام‌های مهندسی پزشکی است، گفت: چالش‌هایی که ممکن است در آینده پیش روی این حوزه قرار گیرد باید از هم‌اکنون شناسایی و برای آن‌ها راهکار پیدا شود.

فناوری‌های پزشکی؛ مرز باریک میان نجات و خطر

جمالی‌نژاد با طرح این پرسش که مهندسی پزشکی تا چه اندازه نجات‌بخش است و در چه شرایطی می‌تواند سلامت انسان را تهدید کند، بر ضرورت بررسی وابستگی بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌ها، مراکز بهداشتی و درمانی و مراکز آموزشی به تجهیزات این حوزه تأکید کرد.

وی افزود: دستگاه‌هایی مانند سی‌تی‌اسکن و آنژیوگرافی نقشی مهم در خدمات سلامت دارند، اما مرز میان فناوری نجات‌بخش و خطای مرگبار گاهی باریک است و خطاها می‌توانند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشند. برای نمونه، نقص نرم‌افزاری در پمپ انسولین ممکن است بیمار را در معرض خطر قرار دهد.

استاندار اصفهان اظهار داشت: این پرسش باید در کنفرانس بررسی شود که آیا مهندس پزشکی صرفاً طراح یک دستگاه است یا مسوولیت او فراتر از طراحی و در پیوند مستقیم با حفاظت از جان انسان‌ها قرار دارد. تبیین این مسوولیت‌ها، بخشی از گفت‌وگوی ضروری درباره ایمنی تجهیزات پزشکی است.

نقش هوش مصنوعی و دوقلوهای دیجیتال در آینده سلامت

جمالی‌نژاد با اشاره به شتاب تحولات مهندسی پزشکی گفت: این حوزه از پروتزهای مکانیکی به سوی رابط‌های عصبی، از ساخت و چاپ سه‌بعدی بافت زنده تا پزشکی شخصی‌سازی‌شده و تشخیص بیماری‌ها پیش از تولد حرکت کرده است؛ تحولاتی که فرصت‌های تازه‌ای برای تشخیص، پیشگیری و درمان فراهم می‌کنند.

وی شکاف میان پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌های دانشگاهی با محصولات تجاری‌سازی‌شده را از چالش‌های مهم صنعت مهندسی پزشکی در ایران دانست و تحریم تجهیزات پزشکی، مهندسی معکوس و ملاحظات اخلاقی آن را از دیگر موضوعات نیازمند توجه برشمرد.

به گفته وی، مهندسی داده‌های بالینی، طراحی رابط مغز و رایانه و امنیت سایبری در حوزه پزشکی نیز از زمینه‌های نوظهور این عرصه هستند. مسیرهای حرفه‌ای مرتبط با مهندسی پزشکی می‌تواند به حوزه‌هایی مانند سرمایه‌گذاری خطرپذیر در سلامت نیز گسترش یابد؛ بنابراین برنامه‌ریزی برای نیازهای امروز و آینده این حوزه ضروری است.

استاندار اصفهان همچنین بر ظرفیت هوش مصنوعی در مراقبت‌های ویژه تأکید کرد و گفت: برخی الگوریتم‌ها با تحلیل داده‌ها و علائم بیمار می‌توانند ساعت‌ها پیش از تشخیص پزشک، احتمال بروز سپسیس یا عفونت‌های شدید را پیش‌بینی کنند و فرصت مداخله به‌موقع را در اختیار کادر درمان بگذارند.

وی ساعت‌های هوشمند، حسگرهای پوشیدنی و حسگرهای کاشتنی را از فناوری‌های در حال توسعه دانست و افزود: نمونه‌هایی از این ظرفیت‌ها در داخل کشور نیز وجود دارد. فناوری دوقلوهای دیجیتال هم می‌تواند از صنعت به حوزه سلامت راه یابد تا نسخه‌ای دیجیتال از بدن انسان برای بررسی و شبیه‌سازی وضعیت‌های مختلف پیش از مداخله واقعی به کار گرفته شود.

جمالی‌نژاد جراحان مجازی و مدل‌های دیجیتال را از موضوعات مهم آینده خواند و گفت: توسعه این فناوری‌ها، بهره‌گیری از داده‌های ایرانی و طراحی مدل‌های بومی باید بررسی شود و در این مسیر حفاظت از حریم خصوصی افراد نیز جدی گرفته شود.

دانشگاه صنعتی اصفهان در حوزه سلامت و مهندسی پزشکی ظرفیت‌های علمی زیادی دارد

در بخش دیگری از این مراسم رئیس دانشگاه صنعتی اصفهان با تشریح ظرفیت‌های علمی و پژوهشی این دانشگاه در حوزه سلامت و مهندسی پزشکی گفت: پژوهشکده‌های بیوتکنولوژی و مهندسی زیستی، آموزش فناوری نانو و مواد پیشرفته و همچنین مرکز هوش مصنوعی، از جمله ظرفیت‌های دانشگاه هستند که می توانند به مدد حوزه سلامت و مهندسی پزشکی بیایند.

ظفرالله کلانتری ادامه داد: در کنار این مجموعه‌ها، ظرفیت‌های قابل توجهی در ۱۵ دانشکده و پژوهشکده دانشگاه وجود دارد که زمینه فعالیت و توسعه پژوهش‌های مرتبط را فراهم می‌کند. در دانشکده‌های مهندسی مکانیک، مهندسی مواد، مهندسی برق و الکترونیک، دانشکده فیزیک و حتی مرکز تربیت بدنی نیز فعالیت‌های علمی و پژوهشی در زمینه‌هایی همچون بیومکانیک، بیومواد، پرتودرمانی، شتاب‌دهنده‌ها و رادیوایزوتوپ‌ها انجام می‌شود.

کلانتری همجواری با شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان را از ویژگی‌ها و مزیت‌های مهم این دانشگاه دانست و اظهار داشت: یکی از ظرفیت‌هایی که به ارتقای فعالیت‌های علمی و فناورانه دانشگاه کمک می‌کند، همجواری با شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان است؛ مجموعه‌ای که زاییده دانشگاه صنعتی اصفهان بوده و به‌عنوان نخستین و بزرگ‌ترین شهرک علمی و تحقیقاتی کشور، میزبان تعداد قابل توجهی از شرکت‌های دانش‌بنیان است.

وی خاطرنشان کرد: وجود شهرک علمی و تحقیقاتی در کنار دانشگاه، فرصت و ظرفیت ارزشمندی برای برقراری ارتباط مؤثرتر میان علم و فناوری فراهم کرده است؛ به‌گونه‌ای که استادان و دانشجویان می‌توانند در کنار فعالیت‌های بنیادین، پژوهش‌های علمی و توسعه مرزهای دانش که عمدتاً در دانشگاه انجام می‌شود، ارتباط بیشتری با حوزه فناوری برقرار کنند. این ظرفیت، فرصتی مغتنم برای دانشگاه صنعتی اصفهان، شهرک علمی و تحقیقاتی و در نهایت کشور به شمار می‌رود.

رئیس دانشگاه صنعتی اصفهان با اشاره به گستردگی زیست‌بوم علمی و فناورانه کشور خاطرنشان کرد: اکنون بیش از ۱۰ هزار شرکت دانش‌بنیان در کشور فعالیت دارند که بخشی از آن‌ها در حوزه سلامت مشغول به فعالیت هستند.

وی تصریح کرد: دانشگاه‌ها، مراکز علمی، شرکت‌های دانش‌بنیان، شهرک‌ها و پارک‌های علم و فناوری در کنار یکدیگر نقش مؤثری در پیشرفت علمی و فناوری کشور داشته‌اند و فعالیت‌های این مجموعه‌ها از عوامل اصلی دستیابی به دستاوردهای علمی و فناورانه بوده است. البته این موضوع به معنای بی‌نیازی از ارتقای ظرفیت‌های موجود نیست و لازم است این فعالیت‌ها بیش از پیش توسعه پیدا کنند.

بهره‌وری بالای فعالیت‌های علمی با وجود محدودیت منابع مالی

وی در ادامه با اشاره به بهره‌وری فعالیت‌های علمی دانشگاه‌های کشور و مقایسه منابع مالی آن‌ها با دانشگاه‌های خارجی گفت: اگر بودجه دانشگاه صنعتی اصفهان را با بودجه برخی دانشگاه‌های خارج از کشور مقایسه کنیم، میزان بهره‌وری فعالیت‌های علمی در دانشگاه‌های کشور بهتر نمایان می‌شود. برای نمونه، بودجه یکی از دانشگاه‌های خارج از کشور بیش از ۵۰ برابر بودجه دانشگاه صنعتی اصفهان است، اما فعالیت‌های علمی دانشگاه صنعتی اصفهان و سایر دانشگاه‌های کشور در عرصه بین‌المللی قابل رقابت است.

وی یادآور شد: هم اکنون بودجه یکی از دانشگاه‌های منطقه، به‌تنهایی معادل بودجه کل وزارت علوم است و با وجود چنین تفاوت‌هایی در منابع مالی، دانشگاه‌های کشور توانسته‌اند فعالیت‌های علمی خود را با بهره‌وری قابل توجهی پیش ببرند و این موضوع مایه خرسندی است.

هیچ راهی جز تقویت دانشگاه‌ها وجود ندارد

رئیس دانشگاه صنعتی اصفهان با تأکید بر ضرورت حمایت از دانشگاه‌ها حتی در شرایط دشوار اقتصادی کشور اظهار داشت: برای تداوم پیشرفت علمی و فناوری کشور، هیچ راهی جز تقویت دانشگاه‌ها نداریم. اگرچه شرایط اقتصادی کشور قابل درک است، اما بی‌توجهی به دانشگاه‌ها می‌تواند به مسیر پیشرفت علم و فناوری کشور آسیب وارد کند.

وی اضافه کرد: یکی از مهم‌ترین مشکلات دانشگاه‌ها و مراکز علمی، کمبود بودجه است که مسائل و چالش‌های متعددی از جمله مهاجرت نخبگان و کاهش فعالیت‌های بین‌المللی را به دنبال دارد و لازم است این موضوعات مورد توجه قرار گیرد.

کلانتری ایجاد حس تعلق و ارتقای سرمایه اجتماعی را از دیگر موضوعات مهم در محیط‌های دانشگاهی برشمرد و افزود: دانشگاه‌ها علاوه بر مأموریت‌های آموزشی و پژوهشی، باید در ایجاد حس تعلق و ارتقای سرمایه اجتماعی نیز نقش‌آفرینی کنند؛ ظرفیتی که می‌تواند در محیط دانشگاه شکل بگیرد و به الگویی برای جامعه تبدیل شود. همچنین لازم است پایداری شرایط و فعالیت‌های دانشگاهی حفظ شود تا مسیر پیشرفت علم و فناوری در کشور متوقف نشود.

وی با تأکید بر ضرورت تحول دانشگاه‌ها متناسب با تحولات سریع علمی و فناوری جهان ادامه داد: در کنار ضرورت حفظ پایداری فعالیت‌های دانشگاهی، دانشگاه‌ها باید متناسب با تحولات و پیشرفت‌های سریع علم و فناوری در جهان، تحول درونی خود را نیز مورد توجه قرار دهند.

وی در پایان گفت: روش‌های نوین آموزش، تحول در نظام آموزشی، توجه به مهارت‌آموزی دانشجویان و بهره‌گیری از ظرفیت هوش مصنوعی، از جمله موضوعاتی است که باید در برنامه تحول دانشگاه‌ها مورد توجه جدی قرار گیرد. بخشی از موضوعات این رویداد نیز به هوش مصنوعی اختصاص دارد و لازم است این موضوعات در مسیر تحول دانشگاه‌ها دنبال شود.

به گزارش ایرنا، امسال سی و سومین کنفرانس ملی و یازدهمین کنفرانس بین المللی مهندسی زیست پزشکی ایران به میزبانی دانشگاه صنعتی اصفهان و با حمایت انجمن مهندسی زیست پزشکی ایران برگزار می شود.

تمرکز کنفرانس مهندسی زیست پزشکی ایران امسال بر هوش مصنوعی و سلامت دیجیتال در مهندسی پزشکی است و محورهای اصلی شامل کاربرد هوش مصنوعی و یادگیری ماشین در پزشکی، سلامت دیجیتال و پزشکی از راه دور، پردازش سیگنال‌ها و تصاویر پزشکی، حسگرها و سیستم‌های پوشیدنی/کاشتنی، بیومواد پیشرفته و مهندسی بافت، بیومکانیک و رباتیک زیستی، مهندسی اعصاب و توان‌بخشی، سامانه‌های دارورسانی هوشمند، انفورماتیک زیستی و مدل‌سازی سامانه‌های زیستی، ادوات پزشکی و مقررات تجهیزات پزشکی، مهندسی قلبی–تنفسی و سیالات زیستی، و بیوالکترونیک و مهندسی زیست‌شیمی است.

گفتنی است در ۲ سال گذشته این رویداد در دانشگاه امیر کبیر تهران و دانشگاه سهند تبریز برگزار شد.